Ҷаҳони Тоҷикон

Ба қатл расидани халифаи дуюм Умар ба дасти як эронӣ ва кушта шудани як ашрофи бонуфузи эронӣ аз ҷониби писари халифа, ба эҳтимоли зиёд, ба тақвияти мавқеи мусулмонони эронӣ, пайравони Салмон, ки ба вай Паёмбари дин назари нек дошт, монеъ гардид.
Халифаи сеюм Усмон (с. 644-656), ки намояндаи қабилаи Умавиён буд, сиёсати пешгузаштаи худро барои азнавсозии давлати ҷавон идома дод. Аммо, то замони ӯ, бо тафовут аз пешгузаштагонаш, амалияи хешутаборбозӣ афзоиш ёфт ва бисёре аз хешовандони ӯ шуҳрат пайдо карданд. Муавийя, писари душмани худи паёмбар Абӯсуфён, ки баъдтар худи Паёмбар (с) ӯро авф ва сипас котиби худ кард, аллакай нақши ҳокими Сурияи сарватмандро иҷро мекард. Дар давраи ҳукмронии халифа Усмон таҳрири нусхаи расмии Қуръони карим тартиб дода шуда буд, ки то имрӯз бетағйир боқӣ мондааст. Дар ин даврон навоварӣ ҷорӣ карда шуда, ваколатҳои ҳакамон, ки пеш ин салоҳиятро худи халифаи аввал гирифта буд ва баъдан ба қозиҳо вогузор шуда буд, маҳдуд карда шуд. Ҳуқуқи таъин кардани ҷазо аз қозиён гирифта шуда, ба султон, яъне ба халифа ва ҳокимони ӯ дода шуд.
Халифа Усмон аз дасти на як қотили инфиродӣ, балки аз ҷониби шӯришгарони норозӣ бо сарварии писари халифаи якум кушта шуд. Қатли халифаи сеюм боиси рақобати шадид байни халифаи чаҳорум (аз байни халифаҳои тақводор) Алӣ ва волии Сурия Муавийя, яке аз хешовандони наздики халифаи пешина гардид.
Салтанати халифаи чорум Алӣ (с. 656-661) дар шароити на танҳо шӯриши волии Сурия, балки ҳамсафони Паёмбар бо сарварии ҳамсараш Оиша ҷараён гирифт. Норозигӣ дар Макка ва

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё