Мадина ором карда шуд, аммо зиддият бо Муавийя ба зудӣ ба ҷанги кушод мубаддал гардид. Вақте халифа Алӣ дар рафти ҷанги Сиффин ва ба суди ҳакамӣ ба оштӣ розӣ шуд, як қисми артиши ӯ, аз ин қарори роҳбарашон норозӣ шуда («Каломи Худоро ба қазовати инсон иваз кард»), ӯро тарк карданд.
Муросои халифа Алӣ ҷаҳони исломро ба се гурӯҳ тақсим кард:
1.Хориҷиён (ки халифаро «тарк карданд») аз ақидаҳои мусулмонони оддӣ, ки аз афзоиши тафриқаи иҷтимоӣ ва беадолатӣ дар ҷомеаи ислом норозӣ буданд, дифоъ карданд. Пас аз муқовимати садсолаҳо бо дигар ҳаракатҳои динӣ, онҳо худро дар султонии Уммон устувор карданд; 2.Шиаҳо (Шиа Алӣ – «ҳизби Алӣ»), ҷонибдорони халифа Алӣ, пас аз кушта шудани ӯ аз ҷониби хориҷиҳо ва инчунин пас аз марги пуразоби писараш Ҳусайн аз ҷанговарони Муавийя, ки консепсияи шоҳидизмро таҳия карданд ва тадриҷан ба яке аз ду ҷараёни асосии ислом табдил ёфтанд. Дертар мавқеи онҳо, асосан, дар Эрону Ироқ мустаҳкам гардид; 3.Сунниҳо, гурӯҳи боқимондаи мусулмонон, ки ба суннати Паёмбар содиқ буданд, аввал дар атрофи Умавия, баъдтар халифаҳои Аббосӣ муттаҳид шуданд, аксарияти мутлақи онҳо низ суннӣ буданд.
Тавре ки маълум шуд, чаҳор халифаи ботақво - Абубакр, Умар, Усмон ва Алӣ - бо хоҳиши ҷомеаи мусулмонон ва пешгузаштагони худ ҳокими олии давлати нави исломӣ эълон шуданд. Ин як навъ осори анъанаи ҷомеаи қабилавӣ дар Арабистони томусулмонӣ буд. Новобаста ба он далели таърихӣ, ки салтанати халифаи аввал умри кӯтоҳ дошт ва се халифаи баъдӣ на бо хоҳиши худ ва на аз ҷониби пайравони дигар динҳо, балки аз ҷониби мусулмонон фавтиданд, замони ҳукмронии онҳо