Ҷаҳони Тоҷикон

муқовимати мусаллаҳонаи пешвоёни ду сулолаи намоёни тоҷикон – Сомониён ва Саффориён мебошад. Амир Исмоил, ки бо амри халифа аз қудрат ба манфиати амир Амр Саффорӣ, ки маркази хилофатро бо қароргоҳаш дар Бағдод назорат мекард, аз мансаб сабукдӯш карда шуда буд, ба нерӯҳои худ ва ҷавонмардиаш такя карда, рутбаи амири тамоми Варорӯдро бозпас гирифт.
Ҳар замоне, ки як амири нав, шаҳри мушаххасеро ишғол мекард, аввалин коре, ки ӯ мекард, ба масҷиди асосӣ рафта, аз имоми он тақозо мекард, ки минбаъд хутба (намозашро) ба ӯ амир / султони нав бахшад. Хондани хутба ба фоидаи ҳокими нав интиқоли ҳукуматро аз як ҳоким (қаблӣ) ба дасти дигар (ё сулолаи нав)-ро ифода мекард. Хутба барои гиромидошти ҳокими мавҷуда дар тӯли қарнҳои зиёд роҳи асосии қонунигардонии қудрати олӣ дар ҷаҳони Ислом буд.
Хутба батадриҷ аз масҷиди ҷомеъ ба тамоми масҷидҳои маҳалҳои аҳолинишини атрофи шаҳр ё шаҳрҳои тамоми давлат паҳн мешуд. Акнун, ҳар рӯзи ҷумъа, зиёда аз панҷоҳ ҳафта дар як сол, аксарияти мардони шаҳр ва деҳа дар масҷидҳои хурду калони кишвар гирд омада, бо пайравӣ аз ибодат (имом), намози (хутба)-и худро барои саломатӣ ва некӯаҳволии шахси ҳоким (амир ё султон) мебахшиданд. Ба ибораи дигар, ҳар ҳафта ҷомеаи мусулмонон бо сарварии рӯҳониён мебоист садоқати худро ба ҳукумати мавҷудаи кишвар тасдиқ кунад. Аз анъана истисное набуд, ки агар чунин ҳолат рух диҳад, дар амал он маънои худро мухтор эълон кардан ё сарнагунии сулолаи ҳукмронро ифода мекард.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё