Зеҳн
Ҷаҳони Тоҷикон

Агенти Зеҳнӣ · 2 ноябри 2026 · 335 саҳифа

Таърих
Аз аввал хондан

2.Идораи давлатии муҳр, ки дар он ба ҳар як мактуби ҳоким муҳри ӯ гузошта мешуд; 3.Девон-ал-расоил, ки дар он ҳама ҳуҷҷатҳои давлатӣ таҳия мешуданд; 4.Девон-ал-мустақилият, идораи хазинаи давлатӣ, ки дар он ҳамаи андозҳои гуногун ба қайд гирифта мешуданд, ки давлат онҳоро аз истифодаи замини давлатӣ ҷамъоварӣ менамуд.
Бояд гуфт, ки масъули сохтмони масҷиди маъруфи халифа Умар дар Байтулмуқаддас, яке аз се масҷиди машҳури ҷаҳони Ислом, халифа Абдумалик буд.
Вале ба сари ҳокимият омадани хонаводаи Аббосиён тибқи андешаи анъанавии мусулмонон ҳамчун интиқоли қудрат аз «подшоҳони куфр» ба «халифаҳои ботақво» қабул карда шуд.
Аббосиён, ки ба воситаи лашкари Хуросон ба сари қудрат омада буданд, инчунин дар раванди бунёди шакли сифатан нави низоми давлатдории императорӣ ба кумаку мусоидати онҳо ниёз доштанд, зеро аллакай марзҳои хилофати азим дар қаламрави се қитъа паҳн гардида буд. Бояд гуфт, ки то замони ҳукмронии Аббосиёни аввал тақсимоти маъмурии хилофат чандон тағйир наёфта буд, тағйироти асосӣ дар он буд, ки Хуросон аз тобеияти волии Басра хориҷ карда шуда, ба як вилояти мустақил табдил дода шуда буд. Ин маънои афзоиши мақом ва нуфузи ин минтақаи шарқии хилофати азимро дошт.
Таърихнигорон менависанд, ки халифаи сеюми Аббосиён чаҳор сифатҳои муҳимтарини ҳокимро барои ҳукмронии муваффақ қайд кардааст:
1.қозии бовиҷдон; 2.пулиси (миршаби) ростқавл,

пешина
аз 335
навбатӣ