Ҷаҳони Тоҷикон

бо Амр муроҷиат кард, то аз нияти худ даст кашад ва ӯро ҳамчун ҳокими Варорӯд гузорад, ки Амр рад кард. Вай оғози юриши ҳарбии Амрро ба Варорӯд интизор нашуда, ба соҳили чапи Амударё гузашта, минтақаҳои давлати худро аз нобудшавӣ ва маҳрумият наҷот дод. Исмоил инчунин пас аз шикасти яке аз қушунҳои Амр ҳамаи асирони ҳарбиро бидуни пардохти фидия раҳо кард ва маҳз саховатмандии ӯ боис шуд, ки афкори ҷамъиятӣ ба фоидаи ӯ тағйир ёфт. Аз ин рӯ, дар ҷанги ҳалкунандаи назди Балх баҳори соли 900 як қисми қушунҳои амир Амр ба тарафи амир Исмоили Сомонӣ гузашта, ҳокими Хуросон дастгир ва ба Бағдод фиристода шуд. Ғалабаи амир Исмоил, сарфи назар аз духурагӣ, зеро ӯ ба ҳокими қонунии халифа муқобил баромад ва ӯро сарнагун кард, дар ҳоле ки ғасби ҳокимият дар назди Бағдод таъсири ҳайратангез дошт. Халифа ин масъаларо зуд ислоҳ кард ва натанҳо ӯро дубора ҳокими Варорӯд тасдиқ кард, балки дар он ҳудуди ҳокими мағлубшуда Амрро (тамоми шарқи хилофат) низ дохил кард. Аз ҷониби Амир Исмоил ба даст овардани тамоми шарқи хилофат ва ба Бағдод равон кардани ҳокими асирафтода Амр маънои эътирофи ҳокимияти олии халифаҳо бар амирони мусулмонро дошт. Вай то охири умраш ба ин сиёсат содиқ монд.
Акнун Бухоро, ки дар наздикии Амударё ҷойгир буд, пас аз мутеъ кардани заминҳои нав ба ҷануб ва ғарби ин дарё аз ҷониби Амир Исмоили Сомонӣ, ба маркази идоракунии на танҳо Варорӯд, балки Хуросон табдил ёфта, эстафетаи фарҳангиро аз маркази он дар Нишопур гирифт. Агар Тоҳириён эстафетаи фарҳангиро аз Бағдод гирифта бошанд, акнун на танҳо маркази сиёсӣ, балки фарҳангии тамоми шарқи олами паҳнои мусулмонон аз Нишопур ба ин шаҳри муборак (Бухоро) гузашт.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё