метавонад ҳатто шоҳкуширо ба бор орад. Ҳамин тариқ, Амир Аҳмад амалияи падари худро дар ҷамъкунии заминҳо ва тақвияти қудрати Сомониён идома дода, ба хатогии марговар (забони модарии худро аз забони арабӣ, гарчанде ки забони муқаддаси дин бошад ҳам, афзалтар донист) ва онро бо нархи ҷони худ пардохт.

4.Амир Насри II Сомонӣ (с. 914-943). Дар лаҳзаи марги падари худ, амири оянда Насри II ҳамагӣ ҳаштсола буд. Толеи ӯ танҳо дар он баландӣ кард, ки дар сари идоракунии давлат вазири бузург Абуабдуллоҳ Ҷайҳонӣ меистод, ки на танҳо маъмури ботаҷриба, балки ҷуғрофидони маъруф ва шахси баландмаълумот низ дониста мешуд. Дар ин ҷо бояд қайд кард, ки эҷоди як қудрати азим аз ҷониби аввалин амирони шарифи Сомониён масъалаи ташаккулли як шохаи амудии қудратро, ки аз ҳокимиятҳои минтақавӣ то идоракунии қаламравҳои мулкҳои зертобеъро дар бар мегирифт, ба миён овард. Тавре ки мо аз таҷрибаи ҳамоҳангшудаи идоракунии давлати васеъ дар солҳои аввали ҳукмронии амири ҷавон мебинем, ин вазифаро низ Сомониён бомуваффақият ҳал карданд. Анъанаи ҳукмронии тавассути девонҳо, ки аз ҷониби вазирони хирадманди Бармакиён дар идоракунии маркази бузурги хилофат дар Бағдод ҷорӣ карда шуда буд, амирони Сомониён ба хона баргардонданд ва ба дараҷае (то даҳ девон) муосир карданд, ки он метавонист мустақилона бо сарварии вазирони қобилиятнок (бидуни дахолати амирон) фаъолият кунад. Як вазири ботаҷрибаи Сомониён метавонист давлати паҳноварро аз шӯришҳо ва муноқишаҳои дохилӣ, пеш аз ҳама, ба туфайли кори ҳамоҳангшудаи сохторҳои давлатӣ, аз ҷумла артиш ва горди амир эмин нигоҳ дорад. Дар аввал исён ва саркашии бародарони