Ҷаҳони Тоҷикон

9.Амир Абулҳарис Мансури II Сомонӣ (с. 997-999). Амир Мансури II дар мушкилтарин солҳои ҳукмронии амирони Сомониён ба сари қудрат омад, вақте ки пешвоёни ҳарбии як замон итоаткор ба ҳукумати марказӣ саркашӣ карда, бо ҳамдигар ва ҳукумати марказӣ барои ҳокимият ошкоро мубориза мебурданд. Бо вуҷуди чунин сифатҳо, ба монанди суханварӣ ва далерӣ, ки муаллифони асрҳои миёна ба ӯ нисбат додаанд, вай ягонагии қудрати кишвари замоне бузургро нигоҳ дошта натавонист. Солҳои охир вай кӯшиш мекард, ки масъалаи ҳокими Хуросонро, ки барои он якчанд гурӯҳҳои мусаллаҳ талош мекарданд, бо роҳи осоишта ҳал кунад. 1 феврали соли 999 ӯро фармондеҳонаш Фоиқ ва Бегтузун сарнагун карданд ва онҳо ӯро кӯр карда, ба Бухоро фиристоданд.
То он рӯз ҳеҷ як аз фармондеҳон нисбат ба ҳокими худ чунин разилӣ накардааст, ки он аз паст шудани нуфузи амирони Сомониён дар давлатро ифода мекард.
Бародари ӯ амир Абдумалики II, ки ба ҷойи бародари Мансур ба тахти Сомониён нишаста буд, ҳатто барои аз харобшавӣ нигоҳ доштани давлат баробари вай кӯшише накард. Пас аз се моҳ амир дар наздикии Марв аз султон Маҳмуди Ғазнавӣ мағлуб гардид, ки дар натиҷа Хуросон комилан аз Сомониён дур шуд. Дар тирамоҳи ҳамон сол, вақте ки Қарахониён аз шимол ба ин давлат ҳамла карданд, ҳатто натавонист тобеонашро барои бартараф кардани ин таҷовуз бардорад, дар ҳоле ки рӯҳониён дахолати аҳолиро ба корҳои дунявии ҳокимон манъ мекарданд. Артиши ғайримиллии хориҷӣ низ ба амирашон хиёнат кард. Ҳама ӯро партофта, ӯ рӯзи 23 октябр Бухороро бидуни ҷанг таслим кард ва бешарафона асир афтод. Аз ин рӯ, мо ӯро ба рӯйхатти амирони шарафманди хонадони Сомониён дохил намекунем.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё