5.Исфаҳон, шаҳри калон дар ҷанубу ғарби Эрон, ки пас аз пирӯзӣ бар Амри Саффорӣ аз ҷониби халифа ба Сомониён ҳадя дода шудааст; 6.Систон (минтақа дар ҷанубу шарқи Эрон ва ҷанубу ғарби Афғонистон), зодгоҳи Рустами афсонавӣ ва пойтахти пешини давлати Саффориён, ҳамчун зертобеи Сомониён ба ҳайати давлат дохил шуд.
Инчунин бояд таъкид карда шавад, ки ҳокимони хурде, ки дар сарҳади Суғд ва Бохтар дар солҳои аввали ҳукмронии арабҳо вуҷуд доштанд – Ҷағониён (Сағониён), Аҳорун, Шумон, Вашгирд, Қубодиён, Хутталон, Рашт, Кумед, Ваҳон, Шикинан (Шуғнон), Бадахшон, Помир ва дигарон низ ба ҳайси давлати Сомониён ҳамчун мулки зертобеъ ё қаламрави ҳоким шомил шуданд.
Дар ин ҷо бояд қайд кард, ки яке аз хусусиятҳои тавсеаи қаламрави давлати Сомониён, ки яке аз аввалинҳо шуда минтақаи Исфиҷобро (бо шаҳри Тароз) дар шимол ишғол намуда, назоратро аз болои роҳи шимолии хушкии Шоҳроҳи Абрешим ҷорӣ намуд.
Аммо ин қудрат пас аз забти давлати Саффориён, ки дар ҷануб (ба воситаи музофоти Макрон) ба соҳили уқёнуси Ҳинд расида буд, дар расидан ба баҳрҳои ҷаҳонӣ ғайрат накард. Ба андешаи мо, монеаи асосӣ барои дастрасии Сомониён ба бандарҳои ҷаҳонӣ, ки дар муқоиса бо роҳҳои шимолӣ, киштиронии шадиди баҳр (Шоҳроҳи абрешими баҳр) аз замони Кушониён хеле сермаҳсул буд, на мавҷуд набудани стратегияи дурнамо, балки мероси тамаддуни зардуштӣ буд. Зардуштия, аз ҷумла, сафарро бо об манъ мекунад, ки дар замони Сомониён, ба назари мо, ҳанӯз ҳам осори рафтории мардум боқӣ гузоштааст. Андаке пеш рафта мушоҳида