Амон дар банди чунин хаёлҳо мутаассир ба хонааш расида, нохост – аз ғояти ҳаяҷон ҳатто дар саҳни ҳавлӣ муддате истода, асо ба даст, дар ҳайрат дарк намуд, ки бе Замон, Бе он душмани ҷонаш…
Фақат боз ками дигар бошад ҳам, дар рўи ин дунёи равшан зиндагӣ кардани вай бисёр мушкил аст.
1986
РОҲИ ПАСТ, БАЛАНД...
...Ҳамроҳи дўсти маскавиаш Мансур дар тараддуди бозгашт буд.
Зодгоҳи ин ҷавони содадили ҳоло сисола, ки баъд аз хатми мактаби миёна дар институти палитехникии Шаҳр хонда ва ба ризояти падар ҳамон ҷо монда, зан гирифта, ҳашт сол боз дар муассисае меъмор шуда кор мекард, ба дўсташ ниҳоят хуш омад.
Онҳо қариб як ҳафта дар деҳаи на чандон калони обу ҳавояш тоза, пур аз дарахтони сарсабз, боғҳояш серҳосил ва меваҳояш шаҳдбор, ки дар қади дарёчаи шўхи кўҳистон воқеъ буд, табъи дил истироҳат карда, ранги рўяшон тозатару ҷисмашон гўё солимтар гардида, акнун дар нияти бозгашт ба Шаҳр буданд.
– Ба мо иҷозат, додо... дигар вақт надорем, – шаби гузашта ба падари мўйсафедаш фаҳмонда буд Мансур. – Андрей фардо ба Маскав мепарад, билет дорад. Ғайр аз ин... дар идора кори худам ҳам бисёр. Панҷрўза рухсатии гирифтаам ана...
тамом шуд.
– Майлат, писарам, – ба оҳанги каме риққат гуфта буд дар ҷавоб падар. – Ин дафъа мўлтар истодӣ, моро хеле хурсанд кардӣ... Ба аҳли оилаат салом расон. Тану ҷонат сиҳату сарат баланд бошад, корат ҳамеша ривоҷ ёбад, – хотири мо ҷамъ!
– Ягон ҳафта пас боз меоям. Ба келину набераатон...
– Кошкӣ! Мо ҳама ба дидорат зор... Худат мебинӣ, ки ман пир шудаам, умрам кам мондааст: мўйсафед-мардум офтоби лаби бом барин.
– Ин хел нагўед.
– Ту хафа нашав, писарам. Кори дунё ҳамин – омадану рафтан дорад. Ҳоло ки зинда ҳастем, якдигарро зуд-зуд дида истодан баробари ҳазор тилло.
– Рост, додо...
– Рафиқат инсони нағз будааст – хоксор, хушфеъл, меҳрубон. Ба вай фаҳмон, ки моро фаромўш накунад. Фурсат ёфта боз биёяд, ин дафъа ба зану фарзандаш...
– Соли дигар ҳатман меояд. Мо дар ин хусус аҳду паймон бастем, – гуфт Мансур ва ба дўсташ Андрей, ки дар сари дастархони пур... аз паҳлуи мўйсафед тавонам-натавонам чорзону зада, дар як табассуми гарм ба сўҳбати падару писар гўш медод, оҳиста рўй оварда, ба забони русӣ мулоим пурсид: – Ҳамин тавр не?
– Дар бораи ман ҳарф мезанед?
– Албатта... Падарам мегўянд, ки ба рафиқат фаҳмон – зану фарзандашро ҳам гирифта биёяд, моро аз хотир набарад; дар ин боғи салқини мани мўйсафед ҳар қадаре хоҳад, истироҳат кунад… мева хўрад, нафаси озод гирад.
– Ташаккур. Ман акнун падари туро сидқан ба худ падар хондаам. Насиб бошад, ҳоло ҳамдигарро боз мебинем, бисёр мебинем.
Ин сухани самимии дўсташро, ки дар деҳа чанд калимаи тоҷикӣ ёд гирифта, аз таҳти дил хурсанд шуда, баъзе аз онҳоро хандаовар талаффуз мекард, Мансур ба падараш шарҳ дода, такроран гуфта буд:
– Андрей соли дигар ҳам меояд, додо, ҳатман меояд.
– Айни муддао, писарам. Деҳа ба вай форида бошад, рафту ягон камбудиамонро дида, аз мо наранҷида бошад, – олам гулистон!
– Баръакс... беҳад хурсанд, ки ниҳоят ба расму оин, хулқу хў ва рўзгордории мардуми кўҳистон ошно шуд.