Мансур низ сукут варзида, дар бораи худ ва дигарон фикр мекард; фикр мекард, ки рост, панҷ ангушт баробар не. Мисли ин одамон ҳам ҳар хел мешаванд. Яке ҳақгўй, дуюмӣ ваъдабоз, сеюмӣ бахил...
Аммо вай...
Аввало мардуми дурўғзанро бад мебинад. Ўро аз ҳама бештар фиреб ба ғазаб меорад; маҳз фиреб!
Гуноҳи худаш – зудбовар аст.
Дониста-надониста, ба касе бовар мекунаду баъд фиғонаш баромада, муддатҳо озурдахотир мегардад.
Мансур қадре ошуфта ба дўсташ нигарист. Вай аз воқиаи ин саҳар руйдода малул шудааст, ё не?
Вале Андрей... чеҳрааш равшан, ба манзараҳои қади раҳ – ба талу теппаҳои сўхта, ба кўҳҳои на чандон баланди дур аз онҳо қадафрохта лоқайд назар давонда, лабони каме ғафсаш моил ба табассум, орому осуда менишаст.
Мансур аз вазъи дўсташ як андоза хурсанд шуд.
Вай инак мекўшид он беамалро, ки аввал барояшон гўё хизмат карда, аз Шаҳр ба деҳа оварду дар ниҳояти кор фиреб дод – ё шояд ягон ташвишаш баромада, хабар расонда натавонист, – фаромўш созад.
Бо вуҷуди ин дилаш хиҷил буд.
Дар як меҳру ихлоси мардона ба хотир меовард, ки ҳар дафъа, вақте аз паи ин ё он супориши идора ба Маскав мерафт, Андрей ё ягон рафиқи вай, агар бохабар бошанд, чӣ тавр ўро ба мошини худ ҳатман пешвоз мегирифтанд...
– Кӣ шуморо бурданӣ буд? – андак ба қафо тоб хўрда, ногаҳон пурсид Зафарбек.
– Фарқаш чӣ? – чун дар хонаи падар, аммо ин навбат мулоим гуфт Мансур.
– Дар ҳар сурат... фаҳмем. Ба тариқи ғайбат не, аз дари сўҳбат… Ҳамдеҳаи худамон будагист албатта?
– Ёфтед!
– Кӣ?
– Хаскаш.
– Ана-а! – ба оҳанги тамасхур хандид ў. – Шумо ба ҳамон чилдурўғ бовар кардед?
– Аз куҷо донам? Одам гуфтем, инсоф дорад гуфтем... Ба қавлаш устувор менамуд.
– Вай қавл надорад. Як чоплуси аз худо гашта. Дар деҳа ҳатто кўдак кӣ будани ўро медонаду шумо...
– Чӣ илоҷ, одамро шинохтан душвор.
– Лекин зарур!
– Рост... Фиреб хўрдем. Агар ин гуна ваъдахилофиашро медонистем, саҳари мардон дар маркази ноҳия ба автобус савор шуда, ҳоло нисф зиёди раҳамонро тай мекардем. Автобуси дуюм баъди пешин...
– Фаҳмидам, дўстатон ба Маскав билет доштааст; ба автобуси дуюм равед, дер мемонед. Дар ноҳияи мо, сабил, таксӣ ҳам нест. Аз ягон ҷо одам биёрад... доштан мумкин. Агар не, соатҳо дар сари кўча мошин поида мешинед.
– Ҳама гап дар ҳамин.
– Истед, ки вай ба шумо кай ваъда кард?
– Як ҳафта пеш, боз дина...
– Хонаи падар рафта буд?
– Ҳа-а...
– Худаш? Хабаргирӣ?
– Не. Як ҳафта қабл аз ин мо дар Шаҳр тараддуди ба деҳа омадан доштем, ки суроғ карда, ба ҷои корам рафт. Ман аввал ўро нашинохтам. Охир... дар бадали ҳафт-ҳашт сол надидаам.
– Баъд гуфт, ки ман фалонӣ, дур бошем ҳам, хешатон?
– Бале.
– Вай хеши ҳама. Ба шарте ки кораш афтад, – боз хандид Зафарбек. – Хайр, давомашро гап занед.
– Давомаш... чун фаҳмид, ки мо ба деҳа омаданӣ, мошини нозанин дорам, ман худам шуморо мебарам гуфт. Дар ин ҳавои гарм ба автобус савор шуда, меҳмонатонро азоб надиҳед гуфт. Масофаи кам не, дусаду бист километр гуфт...
– Хуллас, ки овард.
– Ҳа, тамоми раҳ ниҳоят меҳрубон буд.
Латифаҳои намакин гуфта, моро механдонд.