Зеҳн
Сорбон. куллиёт. Ҷилди 4

Агенти Зеҳнӣ · 3 ноябри 2026 · 428 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Ва Ромиз барин касон гапро ғоз дода нашинанд, мадд кашида «ҳа-а!» гўянду раванд; зеро Ромиз барин касон ба як чиз умед доранд: ҳама хондагӣ, баду нек ва суду зиёнро фарқ карда тавонанд, ҳама чизро ба ақлу фаросоти онҳо ҳавола кардан лозим... Аммо... аммо ин ба гуфтан осон.
Бо «ҳалво» гуфтан даҳон ширин нашавад. Одамоне ҳастанд, ки барои суду зиёни худ ҷон коҳонанд, вале вақте ки гап аз хусуси ҷавобгарӣ равад, барои халқу миллат хизмат кардан лозим шавад, чун кўрмуш худро фурўтар кашанд; аз сўрохӣ хок берун партоянду худро нишон надиҳанд. Чунин андешад ў: танг фикр кунад, ақлаш ба бисёр чизҳо нарасад; ақлаш нагирад, ки мансабу вазифа чизи хуб; ҳузуру ҳаловати мошинсаворӣ дорад; хизмати шофёри беминнатро надонад ва гумон кунад, ки бо илтимос ва як даҳан гап ҳама кор баҷо шавад: «Модом ки ҳама барои халқу Ватан хизмат кунем, чаро гарданкаҷкуниҳо бошад? Ҳама баробар хизмат кардан гирем!» Сода – Ромиз, бачча – Ромиз, бо вуҷуди ин қадар маҳорату дониш доштан ба бисёр чиз ақлаш надавад.
Ҳаминаш хубтар; ба ғайбату тўҳмату киш-кишу каш-каш ақли кас нарасад, беҳтар аст...
Ў ба уфуқи дур нигарист, баробари нигоҳаш манаҳаш низ боло шуд. Дар зери уфуқ баландиеро дид ва дар қуллаи он як худои ҳусну малоҳатро: «О-о-о... ин аст сарчашмаи ҷовидонии илҳоми худованди шеъри тоҷик... Ин манам! Туро ҷустам, худро ҷустам!» овоз баровард Ромиз, вале гумон накард, ки садои ўро шунаванд.
— Ба ту чӣ шудааст, Ромиз? – аз дар баромада пурсид Саида.
«Магар ман ба хона омадам?» ҳайрон монда дар дил аз худ пурсид ў ва сонӣ табассум карда ҷавоб дод:
— Гуфтаҳои Рўдакиро такрор кунам...
— Дар «Рўдакӣ» ин хел гап набуд-ку?
— Ин наваш.
Уфуқу баландиҳо ва он симои зебо аз назари ў дур шуданд.
Ромиз заминӣ шуд.

Дило, то кай ҳамеҷўӣ манеро,
Чӣ дорӣ дўст ҳарза душманеро?
Чаро ҷўӣ вафо аз бевафое,
Чӣ кўбӣ беҳуда сардоҳанеро?..

Шеърхонии Ромиз ба Саида хуш омада буд. Имрўзҳо аз телевизор шеър хондани ўро ҳама таърифу тавсиф мекарданд. Саида
ҳар вақт мегуфт, ки ҳунар бояд дар ягон чиз зоҳир шавад ва ба
назараш Ромиз ҳам дар ҷустуҷўи ин чиз сахт азоб кашид. Вай хушҳол ва хушнуд аст; агар донад, барои чунин ҳол доштани шў дигаргуна тайёрӣ медид; шавла нею палов мепухт...

пешина
аз 428
навбатӣ