ОРИФНОМА

Дар китоби нави Мақсуд Ориф “Орифнома” масъалаҳои мубрами ахлоқии ҷомеаи имрӯз бо такя ба фармудаҳои Қуръони карим ва Ҳадисҳои Паёмбари акрам Муҳаммад (с.а.в) дар шакли назму наср шарҳу тавзеҳ шудаанд, ки барои дарки воқеии талаботи дини мубини ислом ва дур будан аз ҳар гуна хурофоту таассубот дорои аҳаммият мебошад. Китоб дар ду ҷилд омода шудааст. Инак, ҷилди якумро пазиро бошед.
Агенти Зеҳнӣ · 28 сентябри 2026 · 175 саҳифа
Гар касе он морро дар худ бурид,
Ӯ Худоро пас диду сӯяш давид.
Мисли ганҷ аст он Худо дар таҳгоҳ,
Ки нуҳуфт аз чашми сар асту ҳаво.
Он ки метарсад зи мор, ӯ ҳеҷ гоҳ,
Роҳ наёбад сӯи ганҷу он Худо.
Пас, бикуш ин морро дар худ тез,
Хоста бошӣ гар Худо аз худ гурез.
Он кӣ бошад нотавон дар он кор,
Рӯбарӯ монад шақӣ бо он мор.
...
Дар ривоят омадааст, ки Расули акрам, Муҳаммад (с.а.в.) чунин фармудааст: “...
иқтулу ал-ҳаййати”, яъне, дӯстам, “... морҳоро бикушед”.
Албатта, дӯстам, чун пештар оид ба чанд паҳлӯ доштани калимот ва тобишҳои зиёде доштани ҳар калима дар ҳолатҳои гуногун ва асос доштани қиёс бо шурути замона ва ҳоказо, суханҳо гуфта будему Худо хоҳад, мегӯем.
Дар ин замина ва далоили чанд аз ҳарфҳои урафо, ба мисли Мавлоно Муҳаммад Ҷалолуддини Балхӣ, ки дар яке аз қиссаҳои худ, дар “Маснавии маънавӣ” оид ба масоили куштани модар-нафс, он як аждаҳое, ки дар синаҳо ҷо шуда буд ва боиси амру фармон додани инсон ва бероҳа кардани он, аҷаб нест, ки дар ин калимоти Паёмбари акрам (с.а.в.) ин мазмун низ мундариҷ аст, вагарна, чун Паёмбари мо (с.а.в.) дӯстдори табиъати зиндаву худ фармуда, ки тамоми ҷонварон бояд ки дар ҳифозат бошанд, бекора ин сухани мухталифаро ва беҳуда онро нагуфтааст.
Албатта, дар аҳодиси дигар, масалан оид ба роҳ надодани чанд сар аз ҳайвонот ба Ҳарам, суханҳо гуфта шудааст, вале он ҳам бошад оид ба он ҷонвароне, ки ё зараровар ҳастанду ё марговар. Шояд дар ин радиф, ин “мор” аз он морони заҳрдор бошад, ки боиси ҳалок гаштани инсон шавад? Худованд, албатта, беҳтар медонад.
……….
- Оид ба масоили нофармонии модарон, ки бар мусалмони комил ҳаром муқаррар шудааст.
Нӯҳ моҳу нӯҳ рӯзу нӯҳ шаб,
Пухта мегашт тифлу омад сӯи лаб.
Аз раҳим об роҳи ӯро пок кард,
Сарчаашро аз гиребон чок кард.
Лағзид ӯ бо оби хунин сӯи нур,
Мисли он ки мераҳид аз қабзи гӯр.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё