Зеҳн
1 пайгир · аз 15 июли 2026 дар Зеҳн
Масъала
Ба 16 хонанда 2 варианти кори санҷишӣ дода шуд. Бо чанд тарз хонандагонро ба ду қатор шинондан мумкин аст, то ки дар назди якдигар нишастагон вариантҳои гуногун дошта бошанду хонандагоне, ки паси якдигар нишастаанд, вариантҳои якхела дошта бошанд?
Масъала
Ораш бояд супоришеро иҷро мекард, ки 20 масъала дошт. Барои ҳалли дурусти ҳар масъала ба ӯ 8 хол дода шуд, барои ҳалли нодурусти ҳар масъала 5 хол кам карда шуд ва ба масъалае, ки барои ҳалли он шурӯъ накарда буд, ба ӯ хол дода нашуд. Ораш соҳиби 13 хол шуд. Ӯ чанд масъаларо ҳал кард?
Масъала
Шаш шоҳмотбоз: Ардашер, Бежан, Виркан, Гурдофарид, Доро ва Фаррух дар мусобиқаи як давр дошта қувваозмоӣ карданд. Ардашер ҳамаи бозиҳояшро якранг анҷом дод, Бежан ягон бозиро набохт, Виркан бар ғолиби мусобиқа дастболо шуд ва бозии худро бо Доро якранг кард. Гурдофарид дар ҷадвал болотар аз Доро, аммо поёнтар аз Фаррух ҷой гирифт. Кӣ чанд хол ба даст овард?
Масъала
Хонандагони синфи 𝟏𝟏д ҳар субҳ бо арзи эҳтиром бо якдигар бо даст салом мекунанд. Ҳар хонанда ба хонандаи дигар фақат як бор даст медиҳад. Яксаҳар омӯзгори фанни риёзӣ ин ҳодисаро мушоҳида намуда, дар як лаҳзаҳисоб кард, ки 300 дастдиҳӣ рух дод. Хонандагони синфи 𝟏𝟏д чанднафаранд?
Масъала
Диагоналҳои трапетсияи баробарпаҳлӯи 𝐀BCD ба тарафҳои паҳлӯӣ перпендикуляр буда, дарозии асосҳо ба 10 см ва 26 см баробар аст. Масоҳати трапетсияи 𝐀𝐁𝐂𝐃-ро ёбед.
Масъала
Фарқи ду адад ба 56, фарқи миёнаи арифметикӣ ва миёнаи геометрии ин ададҳо ба 8 баробар аст. Адади хурди онҳо ба чанд баробар аст?
Масъала
Се адад дода шудааст. Адади дуюм аз адади якум ҳамон қадар калон аст, ки адади сеюм аз адади дуюм. Маълум аст, ки ҳосили зарби ду адади хурд ба 340 ва ҳосили зарби ду адади калон ба 460 баробар аст. Ҳосили ҷамъи ин ададҳоро ёбед.
Масъала
Ду сатил 17,4 литр об дорад. Агар аз сатили якум 13% миқдори об ба сатили дуюм рехта шавад, миқдори оби ҳар ду сатил баробар мешавад. Сатили якум чанд литр об дошт?
Масъала
Бо чанд тарз аз гурӯҳе, ки аз 7 писар ва 4 духтар иборат аст, 6 нафарро интихоб кардан мумкин аст, то ки дар байни онҳо на камтар аз 2 духтар бошад?
Масъала
Дар давоми 5 соли донишомӯзӣ донишҷӯ 31 имтиҳон супурд. Ҳар сол нисбат ба соли гузашта бештар имтиҳон дошт. Имтиҳонҳои курси панҷум нисбат ба курси якум се маротиба бештар буд. Курси чорум чанд имтиҳон дошт?
Масъала
Ҳосили зарби чор ададеро ёбед, ки ҳамаи онҳо аъзоҳои таносуб мебошанд. Маълум аст, ки ҳосили ҷамъи аъзоҳои канорӣ баробари 33, ҳосили ҷамъи аъзоҳои миёна баробари 21 ва ҳосили ҷамъи квадратҳои ин чор адад ба 1170 баробар аст.
Масъала
Аз 8 гули садбарги сурх ва 10 гули садбарги сафед гулдастае омода кардан лозим аст, ки ду садбарги сурх ва се садбарги сафед дошта бошад. Чанд гулдастаи гуногун сохтан мумкин аст?
Масъала
Аз хонандагоне, ки кори контролии фанни математикаро ба иҷро расонданд, 20% баҳои «5», 30% − баҳои «4», 10 нафар хонандагон баҳои «3», боқӣ ҳама баҳои «2» гирифтанд. Баҳои миёнаи тамоми хонандагон ба 3,7 баробар гашт. Чанд нафар хонанда кори санҷиширо ба сомон расонданд?
Масъала
Адади дурақамдореро ёбед, ки чунин хосиятҳо дорад: агар аз он ададеро тарҳ кунем, ки дар он ҳамон рақамҳо бо тартиби баръакс оварда шудаанд, он гоҳ адади 18 ҳосил мешавад, суммаи квадрати рақамҳои адади мазкур ба 74 баробар аст. Дар ҷавоб миёнаи арифметикии рақамҳои адади мазкурро нависед.
КОРИ ХАТТӢ АЗ ФАННИ МАТЕМАТИКА
Дар мусобиқаи шоҳмотбозон 8 нафар иштирок варзида, холҳои гуногунро ба даст оварданд. Миқдори холҳои шоҳмотбозе, ки ҷои дуюмро гирифт, ба ҷамъи холҳои чор нафаре, ки ҷойҳои охиринро ба даст оварданд, баробар мебошад. Бозии шоҳмотбозоне, ки ҷойҳои сеюм ва ҳафтумро ишғол кардаанд, бо чӣ натиҷа анҷом ёфт?
КОРИ ХАТТӢ АЗ ФАННИ МАТЕМАТИКА
Ҳосили ҷамъи рақамҳои адади серақамдоре ба 86 баробар аст. Рақами садиҳои ин адад ба суммаи секаратаи рақамҳои даҳиҳо ва воҳидҳо баробар аст. Ҳосили фарқи ин адад ва ададе, ки дар он ҳамон рақамҳо бо тартиби баръакс навишта шудаанд, ба 792 баробар мебошад, ин ададро ёбед.
масъала
Синни миёнаи 11 бозингари дастаи чавгонбозон 21 сол аст. Яке аз ин бозингарон барои вайрон кардани қоидаи бозӣ аз майдон ронда шуд. Синни чавгонбозони боқимонда ба 20 баробар шуд. Чавгонбози аз майдон рондашуда чандсола аст?
Иброҳим ибни Адҳам ва аҳли Басра
Овардаанд, ки Иброҳим ибни Адҳам (раҳматуллоҳи алайҳ) ба шаҳри Басра рафта буд. Аҳли он шаҳр назди ӯ ҷамъ шуданд ва гуфтанд: — Эй шайх, Худованд дар Каломи Маҷиди худ фармудааст, ки Ӯро дуо кунед, то дуои шуморо қабул кунад. Муддати чандин сол аст, ки мо дуо мекунем, аммо нишонаи қабули дуоҳои худро намебинем. Иброҳим ибни Адҳам (раҳматуллоҳи алайҳ) гуфт: — Дилҳои шумо ба сабаби даҳ чиз мурдаанд. Пас чӣ гуна дуоҳои шумо мустаҷоб гардад? Аввал, Аллоҳ таъолоро мешиносед, аммо фармудаҳои Ӯро ба ҷо намеоред. Дуюм, Қуръон мехонед, вале ба он амал намекунед. Сеюм, даъвои муҳаббати Расулуллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) мекунед, аммо суннатҳои ӯро тарк кардаед. Чаҳорум, шайтонро душман медонед, вале шабу рӯз фармони ӯро ба ҷо меоред. Панҷум, дохил шудан ба биҳиштро мехоҳед, вале барои дохил шудан ба он тӯша ва омодагӣ намекунед. Шашум, аз дӯзах наҷот ёфтанро мехоҳед, вале худро ба корҳои дӯзахӣ меандозед. Ҳафтум, маргро ҳақ медонед, вале барои он омодагӣ намебинед. Ҳаштум, айби худро намебинед, вале шабу рӯз айби бародари мусулмони худро меҷӯед. Нуҳум, неъматҳои Аллоҳ таъолоро мехӯред, вале шукри онҳоро ба ҷо намеоред. Даҳум, ҳар рӯз марги ҳамсоя ва хешовандони худро мебинед, аммо аз марги худ ғофилед.
Мансури Амор ва ғуломи сиёҳ
Овардаанд, ки Мансури Амор (раҳматуллоҳи алайҳ) рӯзе бар минбар нишаста, ваъз мегуфт. Дар ҳамин ҳангом соиле омад ва гуфт: — Эй шайх, чаҳор дирҳам ба ман бидеҳ, ки муҳтоҷ ҳастам. Мансури Амор гуфт: — Ҳар касе, ки ба ин талбанда чаҳор дирҳам диҳад, ман дар ҳаққи ӯ чаҳор дуо мекунам. Дар он маҷлис ғуломи сиёҳе ҳозир буд. Ӯ аз ҷой бархоста гуфт: — Эй шайх, ман ғулом ҳастам ва хоҷаи ман яҳудӣ аст. Ман дар бисоти худ чаҳор дирҳам дорам. Агар ин чаҳор дирҳамро ба ин талбанда диҳам, шумо ба ваъдаи худ вафо карда, дар ҳаққи ман чаҳор дуо мекунед? Шайх гуфт: — Чаҳор дирҳами худро ба ин талбанда бидеҳ. Ман низ ба ваъдаи худ вафо мекунам ва барои ҳар чӣ хоҳиш кунӣ, дуо менамоям. Ғулом чаҳор дирҳами худро ба талбанда дод ва сипас гуфт: — Эй шайх, аввалин дуои ман ин аст, ки аз ғуломӣ озод шавам. Дуюм, хоҷаи ман яҳудӣ аст; дуо кунед, ки ӯ мусулмон шавад. Сеюм, дуо кунед, ки Худованд маро сарватманд гардонад. Чаҳорум, дуо кунед, ки Худованд гуноҳони маро биёмурзад. Мансури Амор дар ҳаққи ӯ чаҳор дуо кард. Ғулом ба хона баргашт ва тамоми воқеаро ба хоҷаи худ нақл кард. Хоҷааш, ки яҳудӣ буд, ғуломро озод кард ва калимаи шаҳодатро ба забон оварда, мусулмон шуд. Сипас гуфт: — Ман туро дар тамоми молу дороии худ шарик мегардонам. Се дуои шайх дар ҳаққи ту ба ихтиёри ман ва дар назди чашми ман амалӣ шуданд, аммо дуои чаҳорум — мағфирати гуноҳон — дар дасти ман нест. Дар ҳамин ҳангом аз гӯшаи хона овозе ба гӯш расид: — Аллоҳ таъоло шуморо ва Мансури Аморро аз оташи дӯзах наҷот дод ва гуноҳони ҳамаи шуморо мағфират кард. Сипас гуфтаанд: Монеъҳои қабули дуо панҷ чизанд: Хӯрдани моли ҳаром. Зулм кардан ба мардум. Риёкорӣ дар ибодат. Дуо кардан бе таваккал ба Худованд. Бепарвоӣ нисбат ба ҳаққи дигарон.
Иброҳим (а) ва марди маҷусӣ
Гуфта шудааст, ки рӯзе марди маҷусие назди Иброҳим Халилуллоҳ (алайҳиссалом) омад ва аз ӯ хоҳиш кард, ки ӯро меҳмон кунад. Иброҳим (алайҳиссалом) ба ӯ гуфт: — Агар мусулмон шавӣ, туро меҳмон мекунам. Марди маҷусӣ аз назди ӯ гузашт ва ба роҳи худ рафт. Пас Худованд ба Иброҳим (алайҳиссалом) ваҳй фиристод: — Эй Иброҳим! Чаро ӯро танҳо ба шарти тағйир додани динаш ғизо додан хостӣ? Мо ҳафтод сол аст, ки ӯро бо вуҷуди куфраш ризқ медиҳем. Агар ту ӯро танҳо як шаб меҳмон мекардӣ, чӣ зараре ба ту мерасид? Иброҳим (алайҳиссалом) ин суханро шунида, ба дунболи он мард шитофт ва ӯро бозгардонд. Сипас ӯро меҳмон кард. Марди маҷусӣ пурсид: — Чӣ шуд, ки назарат тағйир ёфт? Иброҳим (алайҳиссалом) он чиро, ки Худованд ба ӯ ваҳй карда буд, баён кард. Марди маҷусӣ гуфт: — Оё Парвардигор бо ман чунин муносибат мекунад? Сипас гуфт: — Исломро ба ман биомӯз. Иброҳим (алайҳиссалом) Исломро ба ӯ пешниҳод кард ва он мард мусулмон шуд. Панди ҳикоя: Ин ҳикоя инсонро ба меҳрубонӣ, саховат ва некӣ кардан ба дигарон, новобаста аз дину мазҳаби онҳо, даъват мекунад. Ҳамчунин нишон медиҳад, ки раҳмати Худованд нисбат ба бандагонаш васеъ аст.




