Чистон - геометрия

Дар се хати рост се қулла дорам,
Гипотенуза ду катет дорам.
Маро бишносед, кунҷи рост дорам,
Пифагор-Бобо хешу таборам.

Ҷавоб: секунҷаи росткунҷа

Чор хати рости шикаста,
Ду баробар ҷаста-ҷаста.
Чор кунҷи мо баробар,
Чор девор баста-баста.

Ҷавоб: росткунҷа

Дарозии қадам сарбаста гашта,
Ба мисли “О” харобу хаста гашта.
Маро бефикр хоҳӣ гар биёбӣ,
Ба ҷоят давр зан ҳам гашта-гашта.

Ҷавоб: давра

Шаш рӯяи баробар,
Гӯё дӯсту бародар.
Доранд фазои холӣ,
Ҳам ҳашт кунҷи баробар.

Ҷавоб: куб

Як катети секунҷа,
Секунҷаи росткунҷа.
Радиус гардад ба ман,
Гар чарх занад секунҷа.

Ҷавоб: конус

Ҳамчун курраи Замин,
Шаклам аҷаб нозанин.
Радиуси ман созад,
Ҳаҷмамро калонтарин.

Ҷавоб: курра

Дар гирду атрофи мо,
Ҷамъ шуда секунҷаҳо.
Болои бисёркунҷа,
Ҳосил шавад ҳаҷми мо.

Ҷавоб: пирамида

Росткунҷа паҳлӯ дорам,
Ду доира асос дорам.
Фазои холиамро,
Ҳаҷми худам бишморам.

Ҷавоб: силиндр

Чор секунҷа баробар,
Фазое дорем дар бар.
Яке бигардем асос,
Сето истем бар ба бар.

Ҷавоб: тетраэдр

Чор рӯя ҷойгирем мо,
Росткунҷа асоси мо.
Масоҳати асосро,
Зарб кунед бо баландӣ.
Аз ин тарзи амалҳо,
Ҳосил шавад ҳаҷми мо.

Ҷавоб: паралелопипед

Аз қулла перпендикуляр,
Ба сӯйи асос бубар.
Чӣ ном дорад ин порча,
Медонӣ, эй бародар?

Ҷавоб: баландии секунҷа

Се тарафи баробар,
Ҳам се кунҷи баробар.
Чӣ гуна секунҷа аст,
Ҷавоб бидеҳ сари пар.

Ҷавоб: секунҷаи баробартараф

Ду тарафи паҳлӯӣ,
Бошад ба ҳам баробар.
Сеюмин тарафи мо,
Чӣ ном дорад бародар?

Ҷавоб: асоси секунҷа

Суммаи кунҷҳои мо,
Баробар аст доимо.
Аз ин сумма нисфи он,
Чӣ кунҷ бошад бе имо?
Ҷавоб: кунҷи рост

Пайдарпай нуқтаҳоро,
Пайваст намоед як ҷо.
Ибтидою интиҳо,
Гузоред дар нуқтаҳо.
Чӣ ҳосил мешавад он,
Аз ин тарзи амалҳо?
Ҷавоб: порча

Ду тараф параллел,
Ду тараф нопараллел.
Хатти миёна дорам,
Чоркунҷаи ҳамворам.
Ҷавоб: трапетсия

Дар чоркунҷа ҷойгирем,
Паҳлӯҳоро бигирем.
Ба асосҳо параллел,
Нисфи онҳоро дорем.
Ҷавоб: хатти миёнаи трапетсия

Рӯяҳомон баробар,
Ҷойгирем бо ҳамдигар.
Чоркунҷаҳои монанд,
Истодаем бар ба бар.
Ҷавоб: куб

Атрофи секунҷаҳо,
Ҷойгиранд чоркунҷаҳо.
Асосу паҳлӯ бошанд,
Онҳо дар ин шаклҳо.
Шаклҳо фазоианд,
Гӯед чистанд ин шаклҳо?
Ҷавоб: призмаи асосаш секунҷа

Асосаш бисёркунҷа,
Паҳлӯ ҳама секунҷа.
Аз як қулла ба асос,
Пайваста ҳар секунҷа.
Ҷавоб: пирамида

Ду доира баробар,
Муқобили якдигар.
Пайваста ба порчаҳо,
Дар атрофи давраҳо.
Ҷавоб: силиндр

Дар миёни дую чор,
Мегирад доим қарор.
Ҷавоб: “3”

Исломов М.Т. – муаллими калони кафедраи “Математикаи олӣ”