БАЛАНДҲИММАТИИ АММОРА ИБНИ ҲАМЗА

Рӯзе Аммора ибни Ҳамза дар маҷлиси халифа Восиқ (842–847) нишаста буд.

Он рӯз халифа ба шикоятҳои мардум расидагӣ мекард. Марде, ки худро ситамдида медонист, аз ҷой бархост ва аз Аммора ибни Ҳамза шикоят карда, гуфт:

— Эй халифа! Аммора замини кишоварзии маро бо зӯрӣ гирифтааст!

Халифа Восиқ ба Аммора рӯ оварда, фармуд:

— Эй Аммора! Аз ҷой бархез ва дар паҳлӯи ин мард бинишин, то ҳар ду баробар бошед. Сипас далелу ҳуҷҷати худро баён кун, то ҳақиқат равшан гардад.

Аммора ибни Ҳамза бо оромӣ ҷавоб дод:

— Эй амирулмуъминин! Ман бо ин мард душманӣ надорам ва намехоҳам бо ӯ баҳсу ҷанҷол кунам. Агар он замин аз они ман бошад, онро ба ҳамин мард бахшидам.

Сипас афзуд:

— Ман аз ҷойе, ки халифа маро гиромӣ дошта, дар он нишондаанд, барнамехезам. Зеро намехоҳам барои як қитъа замин обрӯ, мақом ва мартабаеро, ки ба даст овардаам, аз даст бидиҳам.

Ҳамаи бузургон ва ҳозирони маҷлис аз шунидани ин суханон ба ҳайрат омаданд ва баландҳиммативу бузургвории Аммора ибни Ҳамзаро писандиданд.

---

Панди ҳикоят

Ин ҳикоят ба мо меомӯзад, ки инсони баландҳиммат барои молу сарват ба ҳар баҳсу ҷанҷоле ворид намешавад.

Аммора ибни Ҳамза дар ин ҳикоят нишон дод, ки барои ӯ обрӯву шараф аз як қитъа замин арзиши бештар дорад. Ӯ ба ҷойи баҳсу кашмакаш, омода шуд аз моле, ки онро аз они худ медонист, гузашт кунад.

Бузургворӣ танҳо дар доштани молу мансаб нест, балки дар он аст, ки инсон бидонад кай аз ҳаққи худ гузашт кунад ва кай обрӯву шарафи худро аз манфиати моддӣ болотар гузорад.

Шарҳи вожаҳо

• Аммора ибни Ҳамза — шахсияти дарборӣ, ки дар ин ҳикоят ба баландҳимматӣ тавсиф шудааст.

• Халифа Восиқ — яке аз халифаҳои Аббосӣ, ки солҳои 842–847 милодӣ ҳукмронӣ кардааст.

• Рӯзи мазолим — рӯзе, ки ҳоким ба шикоятҳои мардум аз зулму ситам расидагӣ мекард.

• Ситамрасида — шахсе, ки ба ӯ зулм ё беадолатӣ шудааст.

• Зайъат — замини кишоварзӣ, киштзор ё мулки зироатӣ.

• Ғасб — бо зӯрӣ ва бе ҳақ гирифтани моли дигарон.

• Хасм — тарафи муқобил дар баҳс ё даъвои ҳуқуқӣ.

• Ҳуҷҷат — далел ва бурҳон барои исботи ҳақ.

• Ҷоҳу рутба — мақом, мартаба ва обрӯ.

• Баландҳимматӣ — бузургворӣ, олиҳимматӣ ва аз манфиатҳои ночиз болотар гузоштани арзишҳои муҳим.

Маънои асосии ҳикоят

Обрӯву шараф аз молу сарват болотар аст. Аммо гузашт кардан аз моли худ набояд бо чашм пӯшидан аз ҳаққи дигарон омехта шавад. Баландҳимматӣ вақте арзишманд аст, ки бо адолат ва эҳтироми ҳуқуқи дигарон ҳамроҳ бошад.