ҲИКОЯТИ НОНВОЁНИ ҒАЗНИН

Ҳикоят мекунанд, ки рӯзе дар шаҳри Ғазнин нонвоён дарҳои дӯконҳои худро бастанд ва аз фурӯши нон даст кашиданд.

Дар натиҷа, нон хеле гарон ва камёфт шуд. Мардуми камбағал ва ниёзманд ба мушкилоти сахт гирифтор шуданд ва барои пайдо кардани нон ранҷу азоби зиёд мекашиданд.

Оқибат гурӯҳе аз мардум ба даргоҳи султон рафта, аз нонвоён шикоят карданд ва аз ӯ ёрӣ хостанд.

Султон аз шунидани шикояти мардум ба хашм омад ва фармон дод, ки нонвои махсуси дарборро ба назди ӯ биёранд.

Нонворо оварданд. Султон фармон дод, ки ӯро зери пои фил андозанд.

Фил нонворо зери по карда, кушт.

Сипас бо фармони султон ҷасади нонворо ба дандони фил бастанд ва дар кӯчаҳои шаҳр гардониданд.

Дар ҳамин ҳол ҷорчӣ бо овози баланд эълон мекард:

— Эй мардуми шаҳр! Ҳар нонвое, ки дари дӯконашро накушояд ва ба мардум нон нафурӯшад, ба ҳамин ҷазое гирифтор хоҳад шуд, ки ин нонво гирифтор гардид!

Нонвоён аз шунидани ин фармон сахт тарсиданд. Ҳама зуд дарҳои дӯконҳои худро кушоданд ва нонҳои захиракардаашонро ба фурӯш бароварданд.

Ба зудӣ дар тамоми шаҳр нон фаровон шуд.

То вақти намози шом дар назди ҳар дӯкони нонвоӣ тақрибан панҷоҳ нон боқӣ монда буд ва дигар касе онҳоро намехарид.

Ҳамин тавр, камёбии нон, ки мардумро ба ранҷ оварда буд, бартараф гардид.

---

Шарҳи вожаҳо

• Ғазнин — номи таърихии шаҳри Ғазнӣ, воқеъ дар Афғонистони имрӯза.

• Хаббоз — нонво, касе, ки нон мепазад.

• Дарҳои дӯкон барниҳодан — дарҳои дӯконро бастан.

• Азиз шудан — дар ин ҷо ба маънои камёфту гаронбаҳо шудан.

• Дарвешон — дар ин ҳикоят мардуми камбағал ва ниёзманд.

• Тазаллум — шикоят бурдан аз зулму беадолатӣ.

• Нонвои хос — нонвои махсуси султон ё дарбор.

• Пил — фил.

• Мунодӣ — ҷорчӣ, шахсе, ки фармон ё хабареро бо овози баланд ба мардум мерасонад.

• Анборҳо харҷ кардан — захираҳои анборро берун оварда, ба истифода ё фурӯш баровардан.

• Намози шом — вақти бегоҳ, ҳангоми ғуруби офтоб.

Панди ҳикоят

Ин ҳикоят нишон медиҳад, ки нон ва дигар маводи ғизоии зарурӣ барои зиндагии мардум аҳамияти бузург доранд. Вақте ки фурӯшандагон барои ба даст овардани фоидаи бештар молҳои заруриро пинҳон мекунанд ё аз фурӯши онҳо худдорӣ менамоянд, пеш аз ҳама мардуми камбағал зарар мебинанд.

Ҳамчунин, ҳикоят шеваи бисёр сахтгиронаи ҳокимони гузаштаро дар мубориза бо камёбии молу маҳсулот тасвир мекунад. Аммо чунин ҷазои бераҳмона набояд намунаи адолат дониста шавад, зеро ҳифзи ҳуқуқ ва ҷони инсон низ аз вазифаҳои асосии ҳокимият аст.

Дар тиҷорат инсоф бояд риоя шавад ва ҳангоми ҳалли мушкилоти мардум адолат набояд қурбон гардад.