Ман ҳам чашмонамро баста будам

Ҷавон бо пирамарде вохӯрда пурсид:

— Маро дар хотир доред?

Пирамард ҷавоб дод:

— Не, намешиносам.

Сипас ҷавон ба ӯ гуфт, ки шогирди ӯ будааст. Пирамард пурсид:

— Ҳоло чӣ кор мекунӣ, дар зиндагӣ чӣ дастоварде дорӣ?

Ҷавон бо табассум ҷавоб дод:

— Ман муаллим шудам.

Пирамард бо ҳаяҷон гуфт:

— Оҳ, чӣ қадар хуб! Ман ба ин нақш чӣ гуна саҳм гузоштам?

Ҷавон бо эҳтиром гуфт:

— Ман маҳз барои он муаллим шудам, ки шумо маро рӯҳбаланд кардед.

Пирамард кунҷковона пурсид:

— Кай қарор додӣ, ки муаллим шавӣ?

Ҷавон ба ӯ чунин ҳикояро нақл кард:

— Рӯзе, вақте ки ман шогирди шумо будам, як дӯстам бо соати нави зебое ба дарс омад. Ман ба он соат ҳавас карда, онро дуздидам ва аз ҷайби ӯ гирифтам.

Дере нагузашта, дӯсти ман пай бурд, ки соаташ гум шудааст, ва ба шумо шикоят кард. Он гоҳ шумо ба синф рӯ оварда гуфтед:

— Имрӯз соати як талаба гум шудааст. Касе ки онро гирифтааст, лутфан баргардонад.

Ман аз тарс хомӯш мондам ва соатро барнагардондам. Пас шумо дарро бастед ва гуфтед, ки ҳама аз ҷой бархезем ва ҳалқа ташкил кунем. Шумо гуфтед:

— Ҳама чашмонашонро пӯшанд, ман танҳо соатро меҷӯям.

Мо ҳар он чи гуфтед, иҷро кардем. Шумо аз назди ҳар яки мо гузаштед ва ҷайбҳои моро кофтукоб кардед. Ниҳоят, шумо соатро аз ҷайби ман ёфтед, аммо кофтукобро идома додед, то ҳама фикр кунанд, ки ҳеҷ касро алоҳида гунаҳкор накардаед. Баъд гуфтед:

— Чашмонатонро кушоед. Соат пайдо шуд.

Аммо шумо ҳеҷ гоҳ номи маро нагуфтед, маро шарманда накардед ва ҳатто баъдан ин ҳодисаро зикр накардед.

Он рӯз барои ман нангинтарин буд, аммо ҳамон рӯз зиндагии маро тағйир дод. Ман қарор додам, ки дигар ҳеҷ гоҳ роҳи нодурустро интихоб намекунам.

Ба шарофати шумо, ман фаҳмидам, ки муаллим кист ва вазифаи ӯ чист.

Профессор ин ҳодисаро шунида, бо табассум ҷавоб дод:

— Бале, ман он рӯзи соатро ёд дорам. Аммо ман туро ба ёд оварда натавонистам, зеро вақте ҷайбҳоро кофтукоб мекардам, ман ҳам чашмонамро баста будам.

Айби касон мангару эҳсони хеш,

Дида фурӯ бар ба гиребони хеш.

Низомии Ганҷавӣ

Ман фақат ба ҷанбаҳои хуби одамҳо таваҷҷуҳ мекунам... Аз он ҷое, ки худам беайбу нақс нестам, алоқае ба кашфи хатоҳои дигарон надорам.

Айби дӯстатро пеши дигарон нагӯй.

Агар дӯсте иштибоҳе кунад ё ба хатогӣ роҳ диҳад, онро танҳо ба ӯ ва бо нармӣ бигӯ. Айбро ошкор кардан на танҳо дӯстиро вайрон мекунад, балки метавонад дилшикастагиро ба бор орад.

Ҳар кас метавонад иштибоҳ кунад, ва вазифаи мо ҳамчун дӯстон ин аст, ки кӯмак кунем, на маҳкум. Бо нигоҳ доштани эҳтироми дӯст, насиҳат ба роҳи дуруст таъсиргузор хоҳад буд ва дӯстӣ устувор мемонад.

Бузургон гуфтаанд:

Шахсе, ки айби бародар ё дӯсташро пинҳон мекунад, гӯё айби худро пинҳон кардааст.