Лоиҳаи аввалияи Сайберкаб

Аз ҷиҳати тарроҳӣ, интизор мерафт, ки дохили худрави роботаксиҳо аз дигар мошинҳои барқии Тесла фарқ кунад, то ниёзҳои мусофиронро беҳтар қонеъ созад. Масалан, ду қатор курсӣ, ки рӯ ба рӯи ҳам қарор мегиранд, ё дарҳое, ки ба таври лағжанда кушода мешаванд, то ба савор шудан ва фаромадани мусофирон кӯмак кунанд. Инчунин, худравҳое, ки ҳамчун таксӣ истифода мешаванд, бояд барои содда ва зуд тоза кардан ва ҳатто безараргардонии дохилӣ тадбирҳои махсус дошта бошанд.

Идеяи роботаксиҳо аз дӯстдорони тарроҳӣ пешниҳодҳои ҷолиб гирифт. Баъзеҳо мегуфтанд, ки беҳтар аст Тесла худравҳои худро дар асоси ниёзҳои гуногун мутобиқ созад. Масалан, баъзе аз онҳо метавонанд барои сафарҳои тӯлонӣ ҷойҳои истироҳатӣ дошта бошанд, ё дигарон бо мониторҳо ва таҷҳизоти гуногун барои кор дар ҳангоми сафар таъмин шаванд.

Тарафдорони ин идеяҳо бар он буданд, ки чунин имконот сатҳи зиндагии одамонро беҳтар мекунанд. Агар як мусофир тавонад вақти сафарро ба коре муфид сарф кунад, ин боиси сарфаи вақти шахсӣ мешавад.

Дар идомаи ҳадсзанӣ дар бораи тарроҳии Cybercab, гурӯҳе аз коршиносони таҳлили худравҳо изҳор доштанд, ки Тесла метавонад дар солҳои оянда воситаҳои нақлиёти махсусеро истеҳсол кунад, ки барои фароғатҳои махсус, ба монанди тамошои филм ё таъмин намудани шароити истироҳат бо дӯстон ва ҳамсафарон дар ҳангоми сафар мувофиқ бошанд, мисли нишастан дар лимузин.

Аммо тарҳи аввалияи Сайберкаб, ки дар вебсайти Тесла нашр шуд, то ҳадде ёдоваркунандаи Сайбертрак буд ва хусусияти хосе ҳатто барои осонтар нишастан ба одамони маъюб дар он дида нашуд. Форбс ҳам дар охирин гузориши худ бо муқоисаи мошинҳои худгарди ширкатҳои гуногун навишт, ки эҳтимолан роботаксии Тесла, мошини дудона бо курсӣҳои паҳлӯ ба паҳлӯ ва фармони ҷамъшаванда хоҳад буд, зеро дар ниҳоят корбарон барои ронандагӣ дар берун аз минтақаҳое, ки хидматрасонии ширкатро дастгирӣ мекунанд, ба фармон эҳтиёҷ хоҳанд дошт.

Аммо тарҳи ниҳоии Тесла Сайберкаб ба мошинҳои худгарди стартапи Zoox ё ширкати Zeekr шабоҳате надошт. Ин мошин бо дарҳое, ки мисли боли паранда ба боло боз мешаванд ва фазои дохилии хурд, танҳо ду мусофирро мепазирад. Тавре ки интизор доштем, Сайберкаб ба Сайбертрак монандии зиёд дорад, аммо нозуктар ва назарработар аз ин пикапи баҳсбарангези Тесла аст.

Тесла то ҳол ҳеҷ маълумоте дар бораи маҷмӯаи сенсорҳое, ки дар роботаксиҳо истифода мешаванд, ифшо накардааст. Ин ширкат дар вебсайти худ дар бораи технологияҳои Autopilot сӯҳбат мекунад, аммо он чи ки Илон Маск то имрӯз ҳамчун мошини комилан худгард ва бе ронанда тавсиф кардааст, ба сенсорҳо, нармафзорҳо ва таҷҳизоти пешрафтатаре нисбат ба Autopilot ниёз дорад.

Мошинҳои Autopilot-и Тесла бо чандин қабати камера ва коркарди пурқудрати «биниши мошин» муҷаҳҳазанд ва ба ҷои радар аз технологияи махсуси «Tesla Vision» истифода мебаранд, ки диди комил аз муҳити атрофро фароҳам мекунад.

Дар марҳилаи баъдӣ, Autopilot-и Тесла додаҳои ин камераҳоро бо истифода аз шабакаҳои асабӣ ва алгоритмҳои пешрафта коркард мекунад, сипас ашё ва монеаҳоро шиносоӣ ва гурӯҳбандӣ мекунад ва фосила ва мавқеи нисбии онҳоро муайян менамояд.

Тавобеъи ронандагии мошинҳо ду давраи муҳимро дар бар мегиранд:

Назорати крузи мутобиқшаванда бо қобилияти шиносоии трафик, ки суръати мошинро вобаста ба трафики атроф тағйир медиҳад.

Системаи роҳнамоии Autosteer, ки бо ёрии назорати крузи мутобиқшаванда кӯмак мекунад, мошин дар хатти муайяне ҳаракат кунад ва махсусан ҳангоми рӯ ба рӯ шудан бо каҷшавии роҳ, роҳи дурустро идома диҳад.

Ин мошинҳо метавонанд ба таври худкор парковка кунанд, аломатҳои ист ва дигар нишонаҳои роҳҳои ҳаракат, инчунин чароғҳои роҳнаморо шиносоӣ кунанд ва дар ҳолати зарурӣ суръати ҳаракатро коҳиш диҳанд. Мониторинги нуқтаи кӯр, гузариши худкор байни хатҳои роҳ ва даъвати ҳушмандонаи мошин тавассути барномаи мобилӣ низ баъзе аз дигар хусусиятҳои ин мошинҳо ба ҳисоб мераванд.

Бо вуҷуди ҳамаи тадбирҳои амниятӣ, ҳанӯз ҳам ҳамаи мошинҳои Autopilot-и Тесла тибқи қонунҳои миллӣ ва инчунин эъломияи худи ширкат ба назорати ронанда ниёз доранд. Ба ҳамин далел, то замоне ки ин ширкат хусусиятҳо ва маълумоти навро дар бораи сенсорҳо, камераҳо ва системаҳои роботаксиҳо пешниҳод накунад, ҳеҷ коршиносе наметавонад самаранокӣ ё хатари онҳоро мавриди баррасӣ қарор диҳад.

Дар моҳи апрели соли 2024, Тесла гузориши мухтасаре аз барномаи мобилии роботаксиҳоро нашр кард ва Илон Маск низ гуфт, ки аввалин намунаи ин мошинҳо дар моҳи августи ҳамон сол рӯнамоӣ мешавад (ин сана баъдтар ба таъхир афтод).

Дар тасвирҳои ибтидоӣ аз барномаи таксиҳои роботӣ, тугмаи даъват ё фарёди таксӣ ва каме поёнтар паёми вақти интизорӣ барои расидани мошин дида мешуд. Тасвири дувум харитаи сеюмдараҷа ва як нақлиёти хурди маҷозиро нишон медод, ки масирро ба самти мусофири мунтазир пайравӣ мекард. Ин тасвирҳо шабоҳати зиёде ба барномаи Uber доштанд, бо ин тафовут ки гӯё мошини Tesla Model Y дар он ҳаракат мекард.

Ба гузориши Тесла, мусофирон метавонанд вақте ки дар интизори расидани таксӣ ҳастанд, ҳарорати мошинро мувофиқи хоҳиши худ танзим кунанд. Албатта, ҷузъиёти дигаре, монанди вақти интизорӣ ва ҳадди аксари зарфияти мусофири мошин низ дар тасвирҳои барнома дида мешуд.

Ин барнома комилан як барномаи стандартии саёҳати онлайн ба назар мерасад, аммо дар он ҳеҷ ишорае ба моҳияти роботии мошине, ки тамоми корҳои ронандагиро ба таври автоматӣ ва мустақилона анҷом медиҳад, нашудааст. Илон Маск дар ҳамон ҷаласа гуфта буд:

«Шумо метавонед роботаксиҳои Тесларо ҳамчун як комбинатсияи Uber ва Airbnb дар назар гиред».

Ба гуфтаи Маск, қисми флотилияви худравҳои роботӣ ба Тесла ва қисми дигар ба истеъмолкунандагон тааллуқ хоҳад дошт. Соҳибони ин гурӯҳи худравҳои роботӣ метавонанд ҳар вақт, ки хоҳанд, мошини худро ба флотилияи таксиҳои роботӣ пешниҳод кунанд ва аз ин роҳ даромад ба даст оранд.

Бо вуҷуди тамоми ваъдаҳои пешина, директори иҷроияи Тесла дар мусоҳибаҳои қаблиаш аз посух додан ба саволи оё роботаксиҳо назоратҳои анъанавӣ, монанди педал ва фармон доранд ё не, канорагирӣ мекард. Барномаҳои роботаксии Тесла бинобар таъхир дар рушди прототипи аввалия ба таври ҷиддӣ зери шубҳа рафтанд, ва ҳамин чиз боис шуд, ки посухи ин савол муҳимтар аз ҳарвақта шавад.

Ҳақиқат ин аст, ки дар миёнаи соли 2024, аз ҷиҳати назариявӣ, тасдиқи як худрави бидуни педал ва фармон барои роҳҳои умумӣ метавонад моҳҳо ё шояд солҳо тӯл кашад, дар ҳоле ки як воситаи нақлиёти бо намуди анъанавӣ метавонад хеле зудтар пешниҳод шавад.

Тесла дар номае, ки ба саҳмдорон ирсол шуд, таъкид кард, ки барои ҷойгиркунӣ ва роҳандозии роботаксиҳо бо тарҳи радикал ва пешрафта, ба иҷозати ҳукумати федералӣ ниёз дорад. Дар ин баёния инчунин омадааст:

"Вақти пешниҳоди роботаксиҳо ба пешрафтҳои технологӣ ва тасвиби танзимгарон вобаста аст, аммо бо дарназардошти арзиши потенсиалии хеле баланди онҳо, мо тасмим гирифтаем аз ин фурсат ҳадди аксар истифода барем ва шадидан рӯи ин лоиҳа кор кунем."

Илон Маск ба саволе, ки Тесла дақиқан дар пайи кадом намуди тасдиқи қонунӣ аст, ҷавоб надод. Сипас хабарнигорон аз ӯ пурсиданд, ки оё Тесла кӯшиш дорад, ки барои рушди худраве бе назоратҳои анъанавӣ аз стандартҳои бехатарии воситаҳои нақлиёти мотории федералӣ (FMVSS) озод шавад? Дар ҷавоб, Маск маҳсулоти нави Тесларо бо худравҳои худгарди маҳаллии Waymo муқоиса кард ва гуфт, ки маҳсулоте, ки барои ҳаракатҳои маҳаллӣ сохта мешавад, хеле осебпазир ва заъиф аст. Ӯ афзуд:

"Худраве, ки мо истеҳсол мекунем, як маҳсулоти умумӣ аст, ки дар ҳар ҷо кор мекунад. Роботаксиҳои мо дар ҳар навъ замин ба хубӣ фаъолият мекунанд."

Дар айни замон, ширкатҳои истеҳсолкунандаи воситаҳои нақлиёт бояд стандартҳои бехатарии воситаҳои нақлиёти мотории федералиро риоя кунанд, ки вуҷуд доштани назоратҳои инсонӣ монанди фармон, педал, оинаҳои паҳлӯӣ ва ғайраро зарур медонанд. Ин стандартҳо тарзи тарҳрезии воситаҳои нақлиётро пеш аз фурӯш дар Иёлоти Муттаҳида муайян мекунанд, ва агар маҳсулоти нав бо ин талабот мувофиқат накунад, истеҳсолкунандагон метавонанд барои гирифтани озодии қонунӣ муроҷиат кунанд. Аммо ҳукумати Амрико маҳдудияти 2500 воситаи нақлиётро барои ҳар як ширкат дар ҳар сол муқаррар кардааст.

Ин маҳдудияти озодии қонунӣ аз ҷиҳати назариявӣ ба истиқрори оммавии воситаҳои нақлиёти худгарди ҳадафнок аз ҳар ширкати AV, аз ҷумла Тесла, монеъ мешавад. То имрӯз, ҳомиёни мошинҳои худгард кӯшишҳои зиёде кардаанд, ки қонунеро барои бардоштани маҳдудияти иҷозатдодашудаи мошинҳои бе ронанда дар роҳҳои умумӣ қабул кунанд. Аммо ба назар мерасад, ки ин тарҳ дар Конгресс бинобар саволҳо дар бораи "сатҳи эътимоднокӣ" ва омодагии ин технология боздошта шудааст.

То ҳол танҳо ширкати Nuro муваффақ шудааст, ки озодии FMVSS-ро ба даст орад ва тавассути он теъдоди маҳдуди роботҳои таҳвили бе ронандаро дар иёлатҳои Техас ва Калифорния истифода барад. Масалан, шӯъбаи Cruise аз ширкати General Motors барои шутли бе фармон ва педали Origin дархости озодӣ кард, аммо ҳеҷ гоҳ тасдиқ нашуд ва барномаи Origin ба муддати номуайян қатъ гардид.

Ширкати Zoox, ки як шӯъбаи Amazon аст, низ эълон кард, ки шутлҳои худгарди ин ширкат "худсертификатшуда" мебошанд, ки боис шуд Идораи миллии бехатарии ҳаракати автомобилҳои Иёлоти Муттаҳида тафтишоти наверо барои дарки ин мафҳуми тоза оғоз кунад. Масъалаҳое, монанди раванди сангини қонунӣ ва тасдиқи иҷозатнома, боис шуданд, ки дигар ширкатҳо аз идеяи аз байн бурдани фармон ва педал даст кашанд. Масалан, худравҳои худгарди Waymo, ҳарчанд дар роҳҳои умумӣ бе ронанда амн фаъолият мекунанд, бо назоратҳои анъанавӣ муҷаҳҳазанд. Чанде пеш, ин ширкат низ эълон кард, ки ниҳоят худрави бе фармонро муаррифӣ хоҳад кард, аммо на санаи мушаххасеро эълон намуд ва на дар бораи озодиҳои FMVSS чизе гуфт.

Бо ин васила, ҳоло, ки маълум шудааст худрави ниҳоии Cybercab бидуни назоратҳои анъанавӣ истеҳсол мешавад, Тесла низ бояд аз ҳамин гуна монеаҳои танзимӣ гузарад.