РИВОЯТ ДАР БОРАИ ШАҲРИ БУХОРО

Гӯянд, ки дар замонҳои бисёр қадим, дар водии Зарафшон танҳо биёбони паҳновар буд. Рӯзе корвони савдогарон аз ин ҷо мегузашт. Онҳо аз ташнагӣ ва хастагӣ монда буданд. Ногаҳ яке аз онҳо дид, ки гӯшае сабзу обод аст ва об аз зери замин мешорад.

Сардори корвон гуфт:

«Ин макон баракат дорад. Дар ин ҷо метавон шаҳр сохт, то ҳар раҳгузар аз ташнагӣ наҷот ёбад.»

Онҳо чоҳ кофтанд ва деҳае сохтанд. Ба гуфтаи ривоят, номи аввалини он деҳа “Бухоро” аз калимаи “вихора” гирифта шудааст, ки дар забони бостон маънои макон ё маъбади муқаддас дорад.

Солҳо гузаштанд, ва аз ин деҳа шаҳре бузург ба миён омад. Бухоро ба маркази тиҷорат, илм ва фарҳанг табдил ёфт.

Дар замони Сомониён, вақте Исмоили Сомонӣ бар тахт нишаст, Бухоро мисли офтоби пурҷило шукуфт. Мадрасаҳо, китобхонаҳо ва бозорҳои серодам сохтанд. Ҳама мегуфтанд:

«Агар дар Шарқ макони дониш ва одоб ҷӯӣ — он Бухоро аст.»

Гӯянд, шабҳо чароғи масҷидҳо ва мадрасаҳои Бухоро чунон равшан буданд, ки мусофирон ҳанӯз аз масофаи дур нурро мебинанд ва медонистанд — наздик ба Бухоро шудаанд.