Мавзӯи шарқи хориҷӣ

Мирзо Турсунзода аслан пас аз Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳамчун шоир, ҳамчун сиёсатмадор рушду камол ёфта, дар арсаи байналхалқӣ шӯҳратёр гардид. Каломи сеҳрофаринаш чун уқобони кӯҳӣ дар ақсои олам, ба ду қитъаи азияткашида, ранҷу озордида Осиё ва Африка баланд парвоз кард. Мардуми ин ду қитъаи бузург дар зери шиканҷа, дар ниҳояти хорию зорӣ, дар зери зулми истисморгарони англису америкоӣ ва дигар давлатҳои тавонои Европа рӯзгори талху сангин доштанд. Ҳамаи ин даҳшату ваҳшонияти мардуми оддиро шоири мубориз бо чашми худ дид ва бо қалби пуршӯраш эҳсос намуд ва садояшро баланд намуд.
Барои эҳё шудани чунин шоҳасарҳо: силсилаи шеърҳои «Қиссаи Ҳиндустон» (1947), «Ман аз Шарқи Озод» (1950), «Садои Осиё» (1955), «Хоҳари мушфиқ Африқо», «Ҷони ширин» (1959) ва ғайра нахуст истеъдоди табиӣ, дуюм омӯзиши амиқи адабиёти шифоҳӣ ва классикӣ, сеюм сафарҳои мунтазами Мирзо Турсунзода ба кишварҳои Осиёю Африка ва Европа ва омӯзиши ҳаёти халқи мазлуми ин кишварҳо мусоидат кард. Рукни асосӣ ё мавзӯи асосии ин асарҳо инъикоси ҳаёти мардуми хориҷа аст. Аммо дар ҳар як достонаш шоир аз рӯзгори гуворою бахти баланди халқи кишвараш ёд мекунад ва дар муқоиса зиндагӣ ва шукӯҳу шаҳомат ва саодатмандии халқу диёри азизашро шоирона, реалистона ба қалам додаст.
Ҳамин тавр, мавзӯи Шарқи хориҷӣ дар эҷодиёти Мирзо Турсунзода мақоми босазо дорад. Мувофиқи соли эҷодашон дар поён баъзеи онҳоро таҳлил карда мебароем.