Аз фишинг эҳтиёт бояд кард

«Фишинг» як намуди қаллобӣ дар интернет мебошад, ки ҳадафи он дастрасӣ ба маълумотҳои шахсӣ ва ба даст овардани рамз ва логини корбарони шабакаҳои иҷтимоӣ аст.

«Фишинг» аз калимаи анг-лисии «phishing» (маънояш) «моҳидорӣ” гирифта шудааст. Техникаи фишинг соли 1987 ба таври муфассал тавсиф шуда буд ва худи ин истилоҳ 2 январи соли 1996 дар гурӯҳи хабарии alt.online-service.America-Online Usenet пайдо шудааст.

Фишингерҳо тавассути фиристодани мактубҳо аз номи брендҳои машҳур, инчунин, паёмҳои хусусӣ дар доираи хидматҳои гуногун, масалан, аз номи бонкҳо ё дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба мақсадҳои худ ноил мешаванд. Дар мактубҳои ирсолшуда онҳо аксар вақт пайванди мустақим ба сомонаи қалбакии худро мегузоранд, ки он аз сомонаҳои аслӣ фарқияте надорад. Вақте корбар ба сомонаи қалбакӣ ворид шуд, қаллобон аз усулҳои равонӣ истифода бурда, кӯшиш мекунанд, то корбарро барои даромадан ба аккаунти худ бовар кунонанд. Вақте корбар рамзу логини худро навишта ба аккаунт ворид мешавад, қаллобон ба он дастрасӣ пайдо мекунанд. Бо ин роҳ онҳо метавонанд ба суратҳисобҳои бонкии корбарон низ дастрасӣ пайдо кунанд. Фишинг яке аз намудҳои муҳандисии иҷтимоӣ буда, дар асоси надонистани амнияти шабакавии корбарон ташкил шудааст. Аз ҷумла, қисми зиёди корбарон намедонанд, ки сомонаҳои хизматрасон, ҳеҷ гоҳ аз корбарони худ хоҳиш намекунанд, ки маълумоти аккаунти худ, рамз ва логин ва ғайраро ба онҳо хабар диҳанд.

Барои муҳофизат аз фишинг, созандагони браузерҳои бузурги интернет байни ҳам созиш карданд, ки аз усулҳои ягона барои огоҳнамоии истифодабарандагон дар бораи сомонаҳои шубҳанок, ки ба қаллобон рабт доранд, истифода баранд. Версияҳои нави браузерҳо аллакай аз ин хусусиятҳо бархӯрдоранд, ки онҳо «анти-фишинг» ном доранд.

Огоҳӣ барои истифодабарандагони Telegram: ҳамлаҳои фишингии оммавӣ тавассути "туҳфаҳо" аз Telegram Premium

Рӯзҳои охир Telegram мавҷи нави ҳамлаҳои фишингиро мушоҳида кард, ки ба истифодабарандагонаш нигаронида шудааст. Қаллобон бо истифода аз технологияҳои иҷтимоӣ тавассути ирсоли паёмҳо аз рақамҳои шинос гирифтани “туҳфа” - обунаи ройгон ба Telegram Premium-ро пешниҳод мекунанд.

Моҳияти нақша оддӣ аст: корбар истинодеро мегирад, ки гӯё ба саҳифаи бонуси фаъол оварда мерасонад. Аммо пас аз гузаштан ва ворид кардани маълумоти худ, ҷабрдида маълумот ва рамзи худро ба қаллобон медиҳад, ки ин дарҳол ба дуздии акаунт оварда мерасонад.

Чунин ҳамлаҳои фишингӣ ба садҳо истифодабарандагон таъсир расониданд. Қаллобон аз боварӣ ва беэҳтиётии корбарон истифода бурда, истинодҳои зарароварро фаъолона паҳн мекунанд.

Чӣ тавр худро муҳофизат кардан мумкин аст:

1. Аз истинодҳои ношинос эҳтиёт шавед: ҳатто агар онҳо аз рақамҳои бароятон шинос омада бошанд ҳам, ҳамеша ирсолкунандаро тафтиш кунед. Бо дӯстон суҳбати кушодро нигоҳ доред, агар чизе шубҳанок ба назар расад.

2. URL-суроғаҳоро санҷед: қаллобон аксар вақт URL-ҳоеро, ки ҳамчун ба URL-ҳои расмӣ шабоҳат доранд, истифода мебаранд, вале бо тағйироти хурд, ба мисли иваз кардани як ҳарф ё илова кардани аломати иловагӣ.

3. Маълумоти худро дар сомонаҳои бегона ворид накунед: навсозиҳои воқеӣ ва пешниҳодҳо дар бораи обунаҳои "Premium" танҳо тавассути расонаҳои расмии Telegram дастрасанд.

4. Аутентификатсияи ду омила (2FA) -ро фаъол кунед: ин ба акаунти шумо қабати иловагии бехатариро илова мекунад ва аз дастрасии беиҷозат пешгирӣ мекунад.

Агар шумо қурбонии фишинг шуда, дастрасӣ ба аккаунти худро аз даст дода бошед, фавран ба дастгири техникии Telegram муроҷиат намоед ва ҳама рамзҳоро иваз кунед. Бехатарии акаунти Шумо аз худи Шумо вобаста аст.

Маълумоти худро эҳтиёт кунед ва ба пешниҳодҳои шубҳанок бовар накунед - ҳатто агар онҳо аз дӯстон омада бошанд!

Бисёр намудҳои қаллобӣ мавҷуданд, ки метавонанд дар паёмдони шумо ҷойгир шаванд, аммо ба гуфтаи Кристеску, се намуд дар рӯзҳои ид фарқ мекунанд:

Қаллобон барои воридшавӣ ба ҳисоб: “Ба шумо паёмҳое омадан, ки дар ҳисоби шумо чизе хато шудааст ва аз шумо хоҳиш мекунанд, ки барои ислоҳи он ворид шавед. Инҳо метавонанд боварибахш бошанд, аммо онҳо саҳифаҳои қалбакӣ ҳастанд, ки барои дуздидани номи корбар ва пароли шумо сохта шудаанд.”

Огоҳиҳои интиқоли қалбакӣ: "Бо фармоиш додани тӯҳфаҳо, қаллобон паёмҳои электронӣ мефиристанд, ки ба назарашон аз Amazon, FedEx ё дигар ширкатҳои бузург ҳастанд. Онҳо медонанд, ки шумо интизори бастаҳо ҳастед, бинобар ин онҳо шуморо фиреб медиҳанд, то клик кунед, то "пайгирии фармоиши шумо" ё "масъалаи интиқолро бинед" - аммо онҳо аз паси паролҳои шумо ҳастанд."

Тиҷорати электронии қалбакӣ: "Ин мактубҳои фишингӣ аксар вақт ба фурӯшандагони калон ё брендҳо тақлид мекунанд. Онҳо метавонанд шуморо ба вебсайтҳои қалбакӣ гузаронанд, ки дар он ҷо аз шумо хоҳиш карда мешавад, ки маълумоти ҳассос, аз қабили тафсилоти корти кредитӣ ё маълумоти корбариро ворид кунед."

Аз қаллобон эҳтиёт кардан даркор, ҳама вақт аз сайтҳои расмӣ истифода баред.

С.САИДОВ,