Зеҳн

Мақолаҳо

Мақолаи нав
Мақола·Зеҳн·1 сол пеш

Алишери Навоӣ

Зи неку бад наҷўяд нуқлу бода, Зи ҷоми кас наолояд даҳонро. Гар об аз чаишаи ҳайвон диҳандаш, Нарезад обрўи хештанро. Навоӣ Тарҷумаи ҳол Низомиддин Алишери Навоӣ сардафтари адабиёти классикии ўзбек буда, бо асарҳои барҷастааш дар таърихи адабиёти

Мақола·Ахбор·1 сол пеш

Ҷавони Шоҳномахон

Дар як мадрасаи Бухоро ҷавони қашшоқе таҳсил мекард. Азбаски ӯ ба хондан шавқи бисёр дошт, ба ҳар азобу душворӣ тоқат мекард. Рӯзе шуд, ки на дар ҳамёни ӯ пул монду на дар ҳуҷрааш хӯрдание. Ҳамин ҳол чанд вақт давом кард. Ҷавон чӣ кор карданашро

Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ - Қасидаи «Шикоят аз пирӣ»

Ин қасида аз 34 байт иборат буда, дар баҳри муҷтасси мусаммани мақсур суруда шудааст. Баҳри муҷтасси мусаммани мақсур дар ҳар мисраъ аз рукнҳои мафоилун, фаилотун, мафоилун ва фаълун иборат аст. Аз ҷиҳати мавзўъ «Шикоят аз пирӣ» қасидаи шарҳиҳолӣ буда,

Абӯалӣ ибни Сино - Донишномаи Алоӣ

Шайхурраис китоби «Донишномаи Алоӣ»-ро ба забони модариаш, замоне ки дар Исфаҳон мезист, барои ҳомии худ амир Алоуддавла навиштааст. (Ин амири олимпарвар забони арабиро намедониста ва мегуфтааст, ки агар илмҳо ба форсӣ мебуданд, вай онҳоро медонист). Ў

Мақола·Зеҳн·1 сол пеш

Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ - Поягузори адабиёти форс-тоҷик

Давраи адабиёти забони форсии нав, ки машҳур ба забони дарӣ аст, бо давраи салтанати Сомониён ва бо номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ алоқаманд аст. Ин адабиёт дар замони Сомониён ба вуҷуд омад ва забони он забони давлатӣ ва забони илму фарҳанги эронӣ гардид.

Мақола·Ахбор·1 сол пеш

Нигоҳи мухтасар ба гузаштаи забони тоҷикӣ

Хуросони куҳан ва Фарорўд (Мовароуннаҳр) бар асоси ковишҳо, пажўҳишҳо ва бозёфтҳои бостоншиносон сарзаминест бениҳоят бостонӣ, ки аз дергоҳ дар он инсон зиндагӣ мекардааст. Ин марзу бум гаҳвораи яке аз дурахшандатарин ва куҳантарин тамаддунҳои ҷаҳон

Саноии Ғазнавӣ

Зиндагинома Яке аз симоҳои машҳури тасаввуфу ирфон, шоири ихтироъкору навовар ва асосгузори адабиёти сўфия Абулмаҷд Маҷдуд ибни Одам Саноии Ғазнавӣ буда, дар таърихи шеъру адаби форс-тоҷик мақоми сазовору шоиста дорад. Оид ба ному насаби хеш худи ў

Мақола·Зеҳн·1 сол пеш

Абдулқодирхоҷаи Савдо

Зиндагинома Абдулқодирхоҷаи Савдо тақрибан дар байни солҳои 1823—1824 дар Бухоро таваллуд шудааст. Возеҳ дар тазкирааш Савдоро аз авлоди шоир ва олими намоёни асри XVII Мавлоно Шариф гуфтааст, аммо дар бораи падари ӯ худи шоир чизе нагуфтааст. Ба ҳар

Шамсиддин Шоҳин

Сухан гар зи дш бар забон оварӣ, Чунон чу, ки ганҷе зи ин оварӣ. Забонро макун ҳамчу шамшер тез, Ба шамшери худ хуни худро марез. Рўзгори дардомези Шоҳин Ду нафар суҳбат доштанд. Яке падар дигаре писар Падар Шоҳин, писар фарзанди ягонаи ў. Шоҳин ба

Мақола·Китобдор·1 сол пеш

Тоҷикон - Асри Биринҷӣ

Гузариш ба сохти қавмии падарӣ Асри биринҷӣ муҳимтарин давраи таърихи инсоният мебошад. Дар ин давра чи дар тараққиёти қувваҳои истеҳсолкунанда ва чи дар сохти иҷтимоии ҷамъият тағйироти ҷиддӣ ба вуқӯъ меояд: истихроҷ ва гудозиши маъдан ва сохтани

Саид Аҳмадхоҷа Сиддиқии Аҷзӣ

Саид Аҳмадхоҷа Сиддиқии Аҷзӣ соли 1864 дар Самарқанд, дар оилаи камбағал таваллуд ёфтааст. Ӯ дар синни 7-солагӣ аз падар ятим монда, бо машаққат ва заҳмати модараш тарбия ёфта, дар мактаб хату савод мебарорад. Аҷзӣ барои таъмини рўзгор хеле барвақт аз

Мақола·Зеҳн·1 сол пеш

Асадии Тўсӣ

Ҳаким Абўмансур Алй ибни Аҳмад Асадии Тўсй шоири маъруфи ҳамосасаро, олими луғатшинос ва хаттоти забардасти форс-тоҷик аст, ки дар асри ХI зиндагӣ ва эҷод кардааст. Сарчашмаҳо Асадиро мансуб ба шоҳони Аҷам донистаанд ва ҳамчунин ўро дувумин тоҷдори

Мақола·Китобдор·1 сол пеш

Ҳусайн Воизи Кошифӣ — «Футувватномаи султон» Боби Ҳафтум

ФАСЛИ АВВАЛ ДАР МАЪНИИ ҚАБЗА ВА ШАРҲИ ОН, КИ ҚАБЗА ЧАНД АСТ Бидон, ки қабза дар луғат чизеро гўянд, ки ўро ба панҷаи даст фаро гиранд, чун қабзаи камону теғ. Он низ, ки ба панҷа фаро гиранд ва ба касе диҳанд қабза бошад чун қабзаи хурмо ва он ки ба

Ҳусайн Воизи Кошифӣ — «Футувватномаи султон» Боби Шашум

ФАСЛИ ЯКУМ ДАР МАЪНИИ МАЪРАКА ВА ОН ЧӢ КИ БА Ў ТААЛЛУҚ ДОРАД Бидон, ки маърака дар асл луғати ҳарбгоҳро гўянд.., ва дар истилоҳ мзвзеъеро гўянд, ки шахсе дар он ҷо бозистад ва гурўҳе мардум он ҷо бар вай ҷамъ шаванд ва ҳунаре, ки дошта бошанд, ба зуҳур

Ҳусайн Воизи Кошифӣ — «Футувватномаи султон» Боби Панҷум

ДАР ОДОБИ АҲЛИ ТАРИҚ Бидон, ки бузургон гуфтаанд, ки дарвешӣ тамом адаб аст. Яъне ҳар вақте ва ҳар ҳоле ва ҳар мақомеро одобе аст. Пас, ҳар кӣ муҳофизати одоб кунад, ба мақоми мардон расад ва Саноӣ дар «Ҳадикат улҳақиқат» гуфтааст, ки сўҳбат натиҷаи

Ҳусайн Воизи Кошифӣ — «Футувватномаи султон» Боби Сеюм

ДАР БАЁНИ НАҚИБ ВА ПАДАРИ АҲДУ УСТОДИ ШАДД ВА ШОГИРДУ БАЙАТИ ШАДД ВА ШАРОИТУ ОДОБ ВА АРКОНИ ОН ФАСЛИ АВВАЛ ДАР БАЁНИ НАҚИБ Агар пурсанд, ки нақиб чӣ маънӣ дорад, бигўй, нақиб дар луғати араб шиносандаро гўянд. Яъне нақиб шиносандаест ва ўст гуваҳи

Мақола·Ахбор·1 сол пеш

Ҳусайн Воизи Кошифӣ — «Футувватномаи султон» Боби Дуюм

ДАР БАЁНИ ПИРУ МУРИД ВА ОН ЧӢ ТААЛЛУҚ БАД-ОН ДОРАД ФАСЛИ АВВАЛ ДАР БАЁНИ ОН КИ ДАР ТАРИҚ, ЭҲТИЁҶ БА ПИРИ КОМИЛ ҲАСТ Ё НЕ? Бидон, ки дар роҳи тариқат ба пир эҳтиёҷи тамом аст... Оид ба ин масъала Салмони Соваҷӣ фармудааст: Раҳбаре чў, ки дар ин бодия

Мақола·Ахбор·1 сол пеш

Ҳусайн Воизи Кошифӣ — «Футувватномаи султон» Боби Аввал

ДАР БАЕНИ МАНБАЪ ВА МАЗҲАРИ ФУТУВВАТ ВА МАЪНИИ ТАРИҚАТ ВА ТАСАВВУФУ ФАҚРУ ОДОБ ВА АРКОНИ ОН. Ин боб муштамил бар чаҳор фасл аст. ФАСЛИ АВВАЛ ДАР БАЁНИ МАЗҲАРИ ФУТУВВАТ ВА ОДОБИ ОН Бидон, ки ҳар кӣ аз мазҳари сифати футувват бошад, ўро фатӣ гўянд ва

Мақола·Ахбор·1 сол пеш

Ҳусайн Воизи Кошифӣ — «Футувватномаи султон» Фаслҳо

ФАСЛИ АВВАЛ ДАР ШАРАФИ ИН ИЛМ Бидон, ки илми футувват илми шариф аст ва шўъбаест аз илми тасаввуф ва тавҳид. Ва акобири олам дар ин илм рисолахо сохтаанд ва дар сифату тавҷияи (тафсир) камоли ў нусхахо пардохта... дар китоби «Қавоидалфутувват» ин

Ҳусайн Воизи Кошифӣ - «Футувватномаи султон»

«Футувватномаи султонӣ» боарзиштарин осори панду ахлоқии Хусайн Воизи Кошифӣ буда, дар заминаи "Футувватнома"-ҳои қаблӣ мисли: рисолаи Қушайрӣ, «Китобал-футувват»-и Абдукарими Бағдодӣ, «Китобалфутувват»-и Меъмори Бағдодӣ, «Китобалфутувват»-и Абдураҳмони