Зеҳн

Мақолаҳо

Мақолаи нав
МавзӯъАдабиёт

Хайём ва Ибни Ямин

Таъсири Хайёмро ба эҷодиёти Ибни Ямини Фарюмадӣ (1286 - 1368) дар сатрҳои зер аён мебинем. Хайём гуфта: Дар фасли баҳор агар буте ҳурсиришт, Як соғари май диҳад маро бар лаби кишт... Ваё: Ҷомеву бутеву барбате бар лаби кишт... Ибни Ямин аз Хайём

0

Пайравӣ аз Рӯдакӣ ва Фирдавсӣ

Рубоӣ (шеъри иборат аз чаҳор мисраъ) навъи адабии бисёр гуворо ва гӯшнавоз буда, дар пояи таронаҳои дилангези мардумӣ ҳанӯз дар замонҳои куҳан падид омадааст. Дар асрҳои X–XI он ифодагари рӯҳи инсон, бузургии он, шукӯҳу шаҳомат ва талхию ширинии ҳаёт бо

0

Хайём ва Саъдӣ

Падари пандофарини ҷаҳониён, шоир ва адиби нодирагуфтор Саъдии Шерозӣ, аз он қаламкашоне набудааст, ки ба ҳар кас назар биафканад, аз чакидаҳои хомааш ба завқ ояд ва пайраваш гардад. Вале метавон гуфт, ки ӯ аз нашъаи рубоиёти Хайём басе баҳра

0

Хайём ва Убайди Зоконӣ

Яке аз суханвароне, ки ба қимати ганҷи сухан мерасиду аз неши ҳаҷваш ҳар сустмағзу фиребгар фурӯ мерехт ва аз ӯ шоҳон ҳазар доштанд, Убайди Зоконӣ (ваф. 1370) буд. Аз осори ин адиб чанд рубоиро мисол меорем, ки метавон онҳоро бо рубоиёти Хайём ҳамоҳанг

0

Об : Аз хусусият то захира

Матнро аз ҷиҳати имло, услуб ва мазмун ислоҳ кардам. Иддаоҳои беасоси илмӣ, аз ҷумла полимер ё «биокомпютер» будани обро, бо шарҳи дақиқтар иваз намудам. Дар фалсафаи Юнони Қадим андешаҳои амиқ доир ба об ва аҳамияти он барои табиат ва ҳаёти инсон вуҷуд

0

Дар базми бодагусорон

Чаро бузургтарин шуаро, амсоли Хайём ва тавонотарин абармардони тавсифкардаи шуарои яздонқудрат дар лаҳзаҳои дар чорсӯи зиндагӣ ҳайрону «нотавон» монданашон, дар ҳолатҳои дар ҷисми худ гунҷида натавонистан, заминро сахту осмонро баланд пиндоштан, додрасу

0

Бадое-ул-вақое-Қисми 5

ДАР БОРАИ МУБОРИЗА КАРДАНИ ПАҲЛАВОН МУҲАММАДИ МОЛОНӢ БО ФИЛ Восифӣ аз Мирмуҳаммад Юсуф нақл карда мегӯяд: — Дар соли 900 ҳиҷрӣ (1495), вақте ки султон Ҳусайнмирзо дар яйлоқи Чилдухтарон хайма ва саропарда зада буд, аз подшоҳи Деҳлӣ ба ӯ як фил бо

0

Убайди Зоконӣ - Рисолаи дилкушо қисми 1

Ҳикоят Талҳакро ба муҳимме пеши Хоразмшоҳ фиристоданд. Муддате он ҷо бимонд, магар Хоразмшоҳ риояте, чунон ки ӯ мехост, намекард. Рӯзе пеши Хоразмшоҳ ҳикояти мурғон ва хосияти ҳар яке мегуфтанд. Талҳак гуфт: -Ҳеҷ мурғе аз лаклак зирактар нест. Гуфтанд:

0

Бадое-ул-вақое-Қисми 2

ЁДДОШТИ ВОСИФӢ ДАР БОРАИ МУАММОӢ ШУДАНИ ХУД ВА РАСИДАНАШ БА ҲУЗУРИ МИР АЛИШЕР Восифӣ мегӯяд: — Камина дар синни шонздаҳсолагӣ рӯзе бо ҷамъе аз шуаро ва фузало дар бозори Малики Ҳирот сайр мекардем, ки фитнагари пурошӯб Ҳофиз Ҳусайн, ки ӯро «Ҳофиз

0

Манзури Хайём аз шароби ноб чӣ чизе буда?

Дар эҷодиёти Хайём тавсифи май мақоми хоса дорад. Ин суханвари барҷаста аз образи май барои баёни озодандешӣ ва танқиди мутаассибоне истифода мебарад, ки мекӯшиданд ақли инсонро занҷирбанд кунанд, дилашро аз хушиҳои ҳаёт сард созанд ва ӯро дар интизори

0

Рози сипеҳр

Рози сипеҳр мавзӯи доманадор, мураккаб ва пурмаъноест, ки дарку шарҳи он осон нест. Дар бораи ин мавзӯъ ҳар ҷо сухане ба чашм мехӯрад, вале муаммои он ҳамоно ҳалнашуда боқӣ мондааст. Мо низ ҳалли онро бар дӯш намегирем, зеро ҳар кас дар ин бора пиндору

0

Қаноат ва некукорӣ

Мавзӯи дигаре, ки дар ашъори Хайём ба назар мерасад, панду андарз дар бораи қаноатпешагӣ, парҳез аз ҳирси молу сарват ва ба даст овардани дили инсонҳост. Ҳангоми мутолиаи рубоиёти Хайём гӯё ба осорхонаи хаёл, тасвирхонаи мунаққаш, сеҳрхонаи қалами

0

Зодрӯзнома - Табрикот

Имдоди Худоӣ бод ёрат, Иқболи замона дар канорат. Чашме нарасад ба эътиборат, Ҳифзи Яздон бувад паноҳат. * Намехоҳам сарат хамгашта бошад, Намехоҳам дилат ғамгашта бошад. Фақат хоҳам дар ин дунёи равшан, Дилат шоду лабат пурханда

0

Маргу зист

Ибрози назар оид ба масъалаи маргу зиндагӣ мураккабу нозук аст. Инсон бузургтарин офаридаи табиат мебошад. Замин гаҳвораи аҷзу ниёз, гирудору такопӯ, ҳарбу зарб, набардгоҳи шоҳу гадо, арсаи кору пайкори неку бад, маргу зиндагӣ ва шодиву ғам аст. Он

0

Мақоми Инсон

Хайём худ тимсоли ҷовидона, мураккаб, зебо ва дилпазири рубоиҳояш аст. Ӯ дар сатрҳои кӯтоҳ, ки ба кохҳои забарҷадии мунаққаш монанданд ва дар айни содагӣ мазмуни олӣ доранд, пеш аз ҳама, инсонро бо муҳаббати бузург ситоиш намуда, ӯро ба шинохти хеш

0

Эй даҳр...

Умари Хайём маҳсули афкори иҷтимоӣ ва фалсафии асри XI ва XII мебошад. Аз ин ҷост, ки дар оинаи ақли хеш замони хешро аксандозӣ мекунад. Азбаски дар он замон на ҳар гуна суханро метавонист ошкоро бигӯяд, бо сохтани ибораҳои халосгар "эй даҳр", "эй чарх",

0

Дар Ситоиши Хайём

Хайёмро чунин васф кардаанд: «Ҳуҷҷат-ул-Ҳаққ» (Низомии Арӯзии Самарқандӣ), «Аз машоҳири ҳукамои ҷаҳон ва аз наводири шуарои замон» (Ризоқулихони Ҳидоят), «Ҳакими Нишобурӣ — марди фавқулодда» (Ризо Файласуф), «Устод, файласуф, Ҳуҷҷат-ул-Ҳаққ» (Байҳақӣ),

0

Фазлиддин Муҳаммадиев

Фазлиддин Муҳаммадиев 15 июни соли 1928 дар шаҳри Самарқанд дар оилаи муқовабанд ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна ходими адабии рӯзномаи " Тоҷикистони сурх" буд. Соли 1951 мактаби марказии комсомоли назди Кумитаи марказии комсомолро дар шаҳри

0

Мавзӯи шарқи хориҷӣ

Мирзо Турсунзода аслан пас аз Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳамчун шоир, ҳамчун сиёсатмадор рушду камол ёфта, дар арсаи байналхалқӣ шӯҳратёр гардид. Каломи сеҳрофаринаш чун уқобони кӯҳӣ дар ақсои олам, ба ду қитъаи азияткашида, ранҷу озордида Осиё ва Африка

0

Мероси адабии Мирзо Турсунзода

Ҳар як эҷодкор бо рӯзгори хеш пайванди ногусастанӣ дорад. Ӯ, пеш аз ҳама, фарзанди замони худ буда, дар осораш ҳодисаву воқеаҳои рӯзгорро инъикос менамояд. Чигунагии тасвир ва баррасии ин воқеаҳо ба афкор, ҷаҳонбинӣ, ҳунар ва истеъдоди фитрии ӯ вобаста

0